Là người hướng nội: Món quà hay lời nguyền?

Chỉ cần vượt qua được "lời nguyền", những người hướng nội sẽ là những người tuyệt vời nhất.

Trong những ngày tháng chông chênh nhất của tuổi trẻ, bạn tôi có nói với tôi rằng: sự nhạy cảm lẽ ra phải là một món quà đối với thế giới, thay vì là lời nguyền với những người sở hữu nó. 

Câu nói đó ám ảnh tôi suốt một thời gian dài, bởi trong một xã hội ngày càng ồn ào, phù phiếm và thực dụng, nơi mà lời khuyên tốt nhất đối với một người con trai là làm giàu bằng mọi cách, và lời khuyên tốt nhất đối với người con gái là làm đẹp (cũng bằng mọi cách), thì đâu là nơi tồn tại cho những người nhạy cảm, lãng mạn, theo đuổi sự tĩnh lặng và những giá trị đạo đức? Đâu là nơi tồn tại cho những người hướng nội mang lời nguyền là sự nhạy cảm của chính mình? 

Keanu Reeves - một trong những diễn viên hướng nội được biết đến nhiều nhất

Lời nguyền hướng nội trong xã hội hướng ngoại 

Một bà chị hướng nội tôi quen là người yêu nghề, chăm chỉ, có tinh thần cống hiến và đầy trách nhiệm. Nhưng nhược điểm là trực tính, không khéo ăn khéo nói, vì vậy mà thường xuyên thua thiệt trong các cuộc họp khi đồng nghiệp cố tình tranh công hay đổ trách nhiệm. Đó cũng không phải là người biết "cư xử khéo léo", biết "gần gũi" cấp trên. 

Vì vậy sau hai năm cống hiến, cuối cùng chị cũng phải nghỉ việc, khi nhận ra rằng vị trí hợp đồng mà chị phấn đấu để được kí, vốn từ lâu đã được dàn xếp cho một người khác. Đó là một người mới, và là người quen của cấp trên. 

Một người bạn hướng nội khác của tôi là một cô gái thông minh, tử tế và mạnh mẽ. Cô ấy đã đấu tranh hết mình để bảo vệ tình yêu, ngay cả khi tất cả bạn bè đều khuyên rằng người yêu của cô ta không xứng đáng. Nhưng cô bạn tôi quá tử tế để tin rằng tình yêu nhẫn nại và bao dung của mình có thể cảm hóa được người kia, và cũng quá mạnh mẽ để tin rằng "bỏ cuộc không bao giờ là lựa chọn của bản chất con người". 

Để rồi giữa thực tế cuộc sống phũ phàng, anh người yêu cuối cùng bỏ đi theo người mới, bỏ lại tình yêu của bạn tôi như con chim bước hẫng, đâm thẳng vào bức tường, đến nát vụn, rỉ máu, không còn cất lên tiếng hót. 

Một người em hướng nội khác lại có ước mơ được đi nhiều nơi, và học tốt tiếng Anh là chìa khóa để em thực hiện ước mơ đó. Là người tỉ mỉ, chu đáo, chăm chỉ, em xin vào làm trợ giảng tại một trung tâm Tiếng Anh và đặt nhiều tâm huyết vào đó. Những tưởng đó là một lựa chọn đúng đắn để em thực hiện ước mơ, nhưng rồi cuối cùng một ngày, em phải rời xa công việc của mình, vì bị nhận xét là quá ít nói và không biết bày tỏ sự thân thiện với học viên. 

Đó là những gì mà người hướng nội phải đối mặt hàng ngày trong cuộc sống của mình. Và sau hàng trăm, hàng ngàn lần như thế, ngay cả những người lạc quan nhất cũng không thể không tự chất vấn: 

"Tại sao mình cống hiến như vậy, mà cuối cùng họ lại âm thầm chơi xấu sau lưng?" 

"Tại sao mình đã cho đi chân thành, để rồi cái nhận lại là phản bội?" 

"Tại sao mình không thể sống "khéo" hơn, trong khi dường như mọi người đều có thể?" 

... 

Tất cả đều dẫn đến một câu hỏi: 

Phải chăng có gì đó không ổn, trong chính tính cách của mình? 

Và rồi như cô công chúa Elsa trong bộ phim hoạt hình Frozen, không ít người hướng nội cảm thấy mình sinh ra đã mang sẵn một lời nguyền, và họ ngày càng cô lập trong những bức tường tự bản thân xây nên. Có những người có thể vượt lên bằng cách thay đổi bản thân mình cho giống với những người hướng ngoại, và thi thoảng "đi trốn" để thoát khỏi những áp lực ồn ào từ xã hội. Có những người mãi mãi vụn vỡ, mãi mãi lo lắng, không thể tìm thấy giá trị của bản thân. Có những người mắc chứng trầm cảm. Và có cả những người tìm đến con đường tự kết liễu. 

Lẽ nào người hướng nội cứ phải tìm cách thay đổi bản thân mình, lắng nghe theo những lời thúc giục "nói nhiều hơn", "mạnh dạn hơn", "hòa đồng hơn", "khôn khéo hơn"...mà không thể sống một cách trọn vẹn và hài lòng như tính cách vốn có? 

Hay sinh ra là người hướng nội trong xã hội này, vốn đã là mang trong mình một lời nguyền? 

‎Tìm về bản chất của hướng nội và hướng ngoại

Carl Jung cho rằng: người hướng nội là người lấy năng lượng bằng việc ở một mình

Thuật ngữ hướng nội (introversion) và hướng ngoại (extraversion) được phổ biến đầu tiên bởi nhà tâm lý học Thụy Sĩ Carl Jung vào năm 1921. Theo quan điểm của Jung, người hướng nội là những người lấy năng lượng bằng việc ở một mình. Còn người hướng ngoại lấy năng lượng bằng việc tiếp xúc với những người khác. 

Kể từ đó, rất nhiều nghiên cứu đã được tiến hành trên đặc điểm hướng nội, hướng ngoại của con người. Trong đó đáng chú ý là nghiên cứu của giáo sư Jerome Kagan tại Đại học Harvard, được bắt đầu thực hiện từ năm 1989 và vẫn tiếp tục đến hiện tại. 

Giáo sư Jerome Kagan

Trong thí nghiệm này, 500 trẻ em sơ sinh (4 tháng tuổi) đã được đưa đến phòng thí nghiệm Phát triển thiếu nhi tại Harvard (Laboratory for Child Development). Tại đây, từng em được cho tiếp xúc với những kích thích mới như bóng bay nhiều màu, giọng nói người lạ, hơi cồn... 

Kết quả là khoảng 20% các em nhỏ khua chân, khua tay liên tục, cho thấy sự "nhạy cảm cao" (high-reactivity) với những kích thích này. Vào khoảng 40% thì hoàn toàn yên lặng và thờ ơ. Khi các em nhỏ đó lớn lên, các em lại được kiểm tra. Và kết quả của thí nghiệm này rất thú vị: chính những em nhỏ khua chân tay mạnh lúc 4 tháng tuổi, lại chính là những người có xu hướng cao lớn lên trở thành người hướng nội. Còn những em nhỏ không có phản ứng phát triển thành người hướng ngoại. 

Hành động khua tay, khua chân, không xuất phát từ sự hào hứng, mà từ sự cảnh giác, đánh đồng tác nhân mới với dấu hiệu nguy hiểm. Thí nghiệm này khẳng định: nhạy cảm với các kích thích bên ngoài (high-reactivity) chính là bản chất phân biệt người hướng nội và hướng ngoại. 

Nhiều nghiên cứu khác sau đó đã khẳng định điều này. Ví dụ người hướng nội thường nghe nhạc nhỏ hơn, để màn hình điện thoại tối hơn, dễ tổn thương hơn, và thậm chí là da mỏng hơn, và tiết nhiều nước bọt hơn so với người hướng ngoại khi nhìn thấy quả chanh. 

Mọi cảm xúc tích cực và tiêu cực đối với người hướng nội được phóng đại lên nhiều lần, và đó là lý do vì sao người hướng nội luôn tránh những kích thích khiến họ cảm thấy "vượt ngưỡng": nơi ồn ào, làm việc mạo hiểm, tiếp xúc với người lạ... và là nguồn gốc sinh học của tính cách rụt rè, cẩn trọng, thích yên tĩnh đặc trưng. 

Câu hỏi là: nếu hướng nội là một lời nguyền và luôn chịu thua thiệt so với người hướng ngoại, thì tại sao người hướng nội vẫn tồn tại được qua quá trình tiến hóa và chọn lọc khắc nghiệt của tự nhiên? 

Các nhà tự nhiên học qua quá trình nghiên cứu, đã phát hiện ra rằng không chỉ con người, mà có hàng trăm loài trong tự nhiên cũng được phân ra thành các cá thể "hướng nội" và "hướng ngoại". 

Những cá thể chim "hướng ngoại", hiếu chiến, sẽ tồn tại hiệu quả hơn khi nguồn thức ăn khan hiếm. Nhưng khi thức ăn sẵn có, thì những cá thể "hướng nội" luôn cảnh giác và tránh mạo hiểm, sẽ biết cách tiết kiệm năng lượng và tránh khỏi những kẻ săn mồi tốt hơn những cá thể hướng ngoại hiếu chiến không cần thiết. 

Những nghiên cứu này khẳng định một điều: hướng nội không có gì là sai. Cả hướng nội và hướng ngoại đều là những chiến lược sinh tồn hiệu quả của tự nhiên. Và giống như cô công chúa Elsa khi đã chế ngự được sức mạnh của mình, có thể biến sức mạnh của mình từ một lời nguyền thành món quà, những người hướng nội cũng có thể biến "lời nguyền" của mình thành những khả năng hiếm có. 

Hóa giải lời nguyền hướng nội 

Một người hướng nội chưa làm chủ được chính mình có rất nhiều ngược điểm: rụt rè, không dám thể hiện bản thân, ngại giao tiếp, thường hay cô lập, thiếu quyết đoán, suy nghĩ quá nhiều... thậm chí có những nghiên cứu chỉ ra rằng người hướng nội có nguy cơ mắc trầm cảm và tự tử cao hơn người hướng ngoại. Nhưng khi những người hướng nội đã làm chủ được sự nhạy cảm và rụt rè của chính mình, thì họ lại là những cá nhân tuyệt vời. 

Nhân vật Walter Mitty trong phim "Cuộc đời bí mất của Walter Mitty" là một nhân vật hướng nội điển hình.

Bạn có để ý, trong những bước tiến lớn nhất của nhân loại, phần lớn đều được thực hiện bởi người hướng nội? Albert Einstein, Isaac Newton, Abraham Lincoln, Mahatma Gandhi, Bill Gates, Larry Page, Mark Zuckerberg... đều là những người hướng nội đã thay đổi mạnh mẽ cuộc sống của chúng ta. Họ là những người đã chỉ cho chúng ta thấy, người hướng nội có thể trở nên tuyệt vời như thế nào: 

"Sức mạnh không đến từ thể chất. Nó đến từ ý chí bất khuất" (Mahatma Gandhi)

Sự nhạy cảm là thứ khiến người hướng nội có vẻ mỏng manh, yếu đuối hơn người hướng ngoại. Nhưng khi người hướng nội học được cách làm chủ cảm xúc của mình, thì nhạy cảm chính là nền tảng của lòng cảm thông, và khả năng thấu hiểu đặc biệt của người hướng nội. 

Khả năng đó giúp người hướng nội có khả năng kết nối đặc biệt với những người khác, ở một mức độ sâu sắc. Mahatma Gandhi là nhân vật hướng nội điển hình, đã thống nhất được ý chí của nhân dân Ấn Độ và giành lại độc lập cho đất nước Ấn Độ từ tay thực dân Anh với phương pháp đấu tranh bất bạo động. 

Câu chuyện Newton và quả táo

Người hướng nội thích ở một mình, và có khả năng tập trung rất cao. Vì vậy người hướng nội rất phù hợp với "tập luyện nâng cao" (deliberately practice). Sự tập luyện này là nền tảng để trở thành chuyên gia, và giúp người hướng nội phát triển năng lực sâu trong một vài lĩnh vực nào đó. Để xây dựng được Facebook hay Google, Mark Zuckerberg và Larry Page đã phải mất hàng ngàn giờ để "vọc" máy tính trước đó. 

Người hướng nội ít bị ảnh hưởng bởi đam mê tiền bạc, danh vọng... hơn người hướng ngoại. Và với bản tính thích suy tư, họ dễ dàng nhìn thấy bản chất của vấn đề, cũng như những nguy cơ dài hạn. Vì vậy chỉ cần người hướng nội có niềm tin vào một tầm nhìn nào đó, họ sẽ có sự kiên định và dũng cảm hơn bất kì ai khác trong việc đấu tranh để biến tầm nhìn đó trở thành sự thực. 

Nguyên phó tổng thống Hoa Kỳ Al Gore

Ứng cử viên tổng thống AI Gore là một người như vậy. Bằng sự kiên định và lòng quyết tâm không đổi, ông sẵn sàng thuyết trình tới từng gia đình một, từng người dân một, cho tới khi mọi người có thể ý thức đầy đủ về vấn đề "nóng lên toàn cầu". Ông đã được trao giải Nobel Hòa Bình 2007 "vì những nỗ lực xây dựng và giúp mọi người nhận thức về sự thay đổi khí hậu mà tác nhân chính là con người, cũng như thiết lập nền tảng cho các biện pháp cần thiết để xử lý vấn nạn này". 

Nhờ khả năng tập trung cao độ, và làm việc vì niềm tin hơn là phần thưởng, người hướng nội dễ dàng đạt được trạng thái "flow" của bộ não, trạng thái tập trung cao độ đến mức quên bản thân mình. Đây là trạng thái tối ưu cho việc sáng tạo, vì vậy không lạ khi nhiều người hướng nội có khả năng sáng tạo rất cao. Tới nay, Thomas Edison vẫn là một tấm gương về sự sáng tạo, với tổng cộng 1.500 bằng sáng chế. 

Để trở thành một người hướng nội "trưởng thành", người hướng nội cần dừng hoài nghi về bản thân mình, chấp nhận sống với tính cách của mình và dần dần cải thiện. Chỉ bằng cách đi theo thiên hướng của mình, người hướng nội mới có thể phát huy tốt nhất khả năng của mình. Một số lời khuyên cụ thể: 

Học cách kiểm soát cảm xúc. Bằng cách kiềm chế những cảm xúc "vượt ngưỡng", người hướng nội mới có thể khai thác triệt để năng lực suy nghĩ của bản thân và dồn năng lượng tạo thành hành động. 

Ngừng hoài nghi. Tìm kiếm những giá trị mà bản thân tin tưởng. Những dự án mà bản thân cảm thấy có ý nghĩa. Xây dựng niềm tin vào nó, và nó sẽ là động lực để người hướng nội có động lực mạnh mẽ làm mọi điều khác. 

Khai thác sức mạnh của sự nhạy cảm, tập trung, tập luyện nâng cao (deliberate practice) và trạng thái flow. Điều đó có nghĩa là mạnh dạn nghe theo cảm xúc, chấp nhận việc "đi trốn" khi cần làm những công việc nghiêm túc, cần sáng tạo, hoặc đấu tranh để được lựa chọn địa điểm và thời gian làm việc phù hợp với bản thân mình. 

Thể hiện bản thân nhiều hơn: đây là việc mà người hướng nội ngại làm. Nhưng chỉ bằng cách mạnh dạn thể hiện tiếng nói, đòi hỏi giá trị mà mình tin tưởng, người hướng nội mới có thể có được môi trường mà mình mong muốn. Đặc biệt là qua việc viết, hoặc mạng xã hội, hai công cụ truyền đạt mà người hướng nội có thế mạnh sử dụng. 

Đối diện với nỗi sợ. Những việc sợ làm là những việc đáng làm nhất là câu nói đúng nhất với những người hướng nội. Bằng việc dần dần đối mặt với từng nỗi sợ của mình, người hướng nội sẽ có đầy đủ kĩ năng và vị thế để đạt được điều mình mong muốn.

Lời kết 

Cuộc trò chuyện giữa tôi và cô bạn hướng nội đôi khi dài như một chương tiểu thuyết, nhưng nhiều lúc cũng rất ngắn: "Ổn không / Vẫn ổn". "Bị sao thế? / Mấy hôm nữa sẽ trở lại"... hoặc đôi khi chỉ inbox để nhắc nhau rằng "Cậu là một người bạn tuyệt vời!". Chỉ cần vậy thôi, là đủ. Bởi người hướng nội thực sự lắng nghe, thực sự chia sẻ, và luôn có mặt đúng lúc. Chỉ cần có một người bạn hướng nội, bạn sẽ không bao giờ cảm thấy mình cô độc giữa thế gian. 

Vì thế mà tôi chưa bao giờ ngừng tin tưởng rằng, chỉ cần vượt qua được "lời nguyền", những người hướng nội sẽ là những người tuyệt vời nhất. Tôi mong rằng những người hướng nội có thể ngừng hoài nghi bản thân, cất tiếng nói nhiều hơn, kết nối với nhau nhiều hơn, và cùng nhau tạo nên một môi trường để người hướng nội hay hướng ngoại đều có thể sống tốt mà không cần cố gắng biến mình thành một ai đó khác!

Theo: Tri Thức Trẻ

Read Full Story...

Ra trường mới đi làm bị sếp mắng té tát, hãy ghi nhớ 4 điều quan trọng này

Sinh viên mới ra trường luôn có xu hướng tự tin về trình độ, kiến thức của mình cho tới khi va chạm thực tế, đây là vấn đề rất nhiều người gặp phải và nó ảnh hưởng lớn tới trải nghiệm của những người mới đi làm.

Mãi sau khi đi làm một thời gian dài, tôi mới nhận ra, những thứ cần thiết nhất, quan trọng nhất, lại không hề được dạy ở trường học. Dưới đây là 4 điều mà bạn không thể bỏ qua, nếu muốn có một khởi đầu sự nghiệp thực sự như ý.

1. Sao sếp không ghi nhận ý tưởng này của em?

Điểm chung của những tân sinh viên khi mới đi làm là đều “hừng hực” khí thế. Nhưng đã bao giờ bạn đã rất cố gắng chăm chỉ làm việc, nhưng sau đó khi đưa sếp duyệt, thì lại bị sếp chê te tua? Lúc này, phản ứng thông thường nhất là bạn sẽ gào lên cãi tay đôi với sếp ngay tại chỗ.

Nếu vẫn không thuyết phục được sếp thì chuyển qua bước 2: "tàu ngầm", tự về ôm gối khóc nức nở, lần sau cứ một mực chỉ làm theo ý sếp, không cần có ý kiến riêng gì nữa. Hoặc tệ hơn là tự ái, hậm hực vì mình đã có thái độ tốt, tinh thần làm việc cao độ, làm thêm giờ... thế mà sếp nỡ lòng nào nặng lời.

Trong trường hợp này, bạn nên biết rằng, sếp không phải đồng ý với tất cả những thứ bạn mang đến. Ở vị trí cao hơn, với nhiều kinh nghiệm hơn, sếp có những cách nhìn khác bạn. Thế nên thay vì khăng khăng bảo vệ quan điểm, hãy thử lắng nghe thật kỹ góc nhìn của sếp trước. Nếu bạn vẫn thấy cách làm của mình có ưu điểm hơn, bạn có thể nhẹ nhàng nêu quan điểm và cùng sếp thảo luận.

Và công bằng mà nói, mọi cố gắng hay thái độ tốt, thì phải dẫn đến sự chính xác và kết quả trong công việc. Rất tiếc, mọi người chỉ nhìn vào kết quả bạn làm được. Nên thay vì tự ái vì nỗ lực của mình chưa được ghi nhận, hãy cố gắng hơn một chút nữa, cho tới khi bạn thực sự tạo ra kết quả đủ ấn tượng.

2. Đưa giải pháp, đừng đưa ra vấn đề

Không chỉ trong quan hệ sếp - nhân viên, điều này thậm chí đúng trong quan hệ với khách hàng. Có một lần trong dịp làm outsource cho một doanh nghiệp, tôi trình bày với khách hàng về một vấn đề, là anh ơi cái này khó quá, em mô tả cho anh qua tình hình là thế này, không làm được đâu...

Sau một hồi thảo luận, khách hàng vò đầu bứt tai quay sang bảo: khó quá, thôi anh chịu. Đây là chuyên môn của em, vụ này là của em, em tự tìm giải pháp sao cho hợp lý. (Đáng lý là thêm vế sau nữa: anh đã trả tiền cho em làm cái này mà).

Tôi giật mình nhận ra: ừ nhỉ, anh ấy trả tiền cho mình làm việc này. Khó thì tìm cách thôi. Mất công thì tương xứng với giá cao. Miễn là trả cao, mọi yêu cầu khó tính đều được chấp nhận.

Tìm ra vấn đề là điều tương đối dễ, cái khó là tìm ra cách giải quyết nó. Không thể đem tâm lý của thời đi học vào trong công việc, bài khó đã có bạn bè, điểm thấp lần này sẽ có lần sau gỡ… Bạn phải cố gắng xoay xở linh hoạt nhất có thể để tìm một hướng đi, dù nhiều khi nó chưa xử lý được toàn bộ bài toán. Sau cùng thì chẳng ai muốn nghe bạn lùng bùng với một đống vấn đề cả - sếp/khách hàng chỉ hỏi: Giải pháp của em là gì?

3. Sếp không cần cảm ơn bạn. Đấy là công việc của bạn

Giả sử bạn đã vượt qua giai đoạn duyệt ý tưởng. Giờ đây ý tưởng của bạn đã được duyệt để thực thi và thật sự mang lại kết quả, vậy mà sếp chẳng có lời nào khen ngợi cả. Bạn cảm thấy tủi thân?

Nhưng thật ra, có một thực tế bạn nên biết là: Sếp quá bận.Trăm công nghìn việc phải lo, phải xem qua, sửa, duyệt, sửa lại, kí... Bạn hoàn thành nhiệm vụ, tốt lắm, cứ thế phát huy tiếp thôi.

Vả lại, trước khi vào công ty, lúc phỏng vấn, bạn đã hứa gì nhỉ? Em sẽ hết mình vì công ty, em luôn cầu tiến và làm việc chăm chỉ v..v.. Nếu bạn làm tròn phận sự của mình, đem lại lợi ích cho công ty, thì chuyện đó là hiển nhiên. Và thực tế hơn một tí, dù hơi phũ phàng: Bạn đã được trả lương để làm những việc đó. Đó là việc của bạn.

Tinh ý hơn, bạn có thể thấy, thi thoảng có những nhân viên hay kêu ca khó khăn, nhưng vẫn làm việc chăm chỉ. Loại kêu khó rồi bỏ đó thì không bàn. Nhưng kêu khó khăn, kể lể, mà vẫn làm chăm chỉ, chứng tỏ anh ta muốn gây chú ý với sếp rằng, sếp ơi vụ này khó thật, nhưng em vẫn cố mày mò tìm tòi cách làm. Sếp... khen em đi.

Dĩ nhiên tưởng thưởng là một nhu cầu chính đáng của nhân viên. Từ cả phía nhân viên và sếp, có một câu này có thể treo lên trần nhà văn phòng làm việc, cùng nhau coi, để có thể sống hòa hợp:

"Hầu hết mọi người đều sẵn sàng cống hiến thầm lặng, không cần được ghi nhận ngay lập tức. Nhưng miễn là nó sẽ được ghi nhận sau này

Về phía sếp, lời ghi nhận chưa bao giờ là muộn.

Về phía bạn, nếu bạn chưa được sếp ghi nhận, hãy tiếp tục chăm chỉ và cố gắng, cho đến khi kết quả đủ lớn khiến sếp nhận ra"

4. Đừng hy sinh lợi ích lâu dài vì khoản lương cao trước mắt

Hầu hết khi khoảng năm 3, năm 4 hoặc mới ra trường, sẽ có hai loại công việc:

- Lương cao, nhưng không giúp bạn tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, đồng nghĩa với việc các nấc thang sự nghiệp là không rõ ràng hoặc không có luôn. Nghĩa là 1-3 năm sau, khả năng bao quát việc, kỹ năng nghề nghiệp, và dĩ nhiên là lương của bạn vẫn y như vậy.

- Lương đa dạng, thấp có, cao có, không lương trong thời gian đầu cũng có. Tuy nhiên, các bước tiến sự nghiệp rõ ràng, và chỉ rõ cho bạn việc phải tích lũy thêm điều gì để tiến tới nấc thang tiếp theo là gì.

Thường phần lớn khi mới bắt đầu, việc bạn lựa chọn sẽ bị ảnh hưởng bởi mong muốn gây ấn tượng với bạn bè, bạn học, bạn gái, thậm chí là... gây ấn tượng với những người bạn không thích. Và thế là mọi người thường sẽ chọn phương án một, để có thể sớm gây ấn tượng được với mọi người.

Tuy nhiên, nếu bạn thực sự muốn đi chắc tiến xa, loại công việc thứ hai mới là thứ bạn nên chọn. Lựa chọn này sẽ khiến bạn bạn gặp khó khăn trong thời gian đầu, nó đòi hỏi bạn phải xoay xở liên tục để gặt hái những kỹ năng cần thiết, trước khi kết quả dần trở nên tốt đẹp hơn. Bạn sẽ phải làm việc chăm chỉ hơn, chú ý quan sát lắng nghe nhiều hơn, và phải kiên nhẫn với chính bản thân mình hơn. Chắc chắn là thế rồi, vì không có con đường tắt nào để đi đến thành công nhanh hơn cả.

TS Nguyễn Mạnh Hùng: Bất cứ ai đi làm cũng đều không nên hiểu lờ mờ hai chữ L, M

Khánh Nguyễn Spiderum

Theo Trí Thức Trẻ

Read Full Story...

Quản Lý Sự Tập Trung Để Nâng Cao Hiệu Suất Bản Thân (Phần 3)

Ngày hôm nay chúng ta sẽ nói về sự tập trung, nhưng trước hết tôi muốn hỏi bạn rằng đã bao giờ bạn rơi vào tình huống ở bên dưới chưa?

Ngày hôm ấy bạn rất quyết tâm sẽ hoàn thành công việc mà mình đề ra. Bạn ngồi vào bàn và hừng hực khí thế, bạn biết ngày hôm nay sẽ là ngày mình chinh phục tất cả những công việc còn tồn đọng. Bạn tập trung rất cao độ vào công việc hiện tại, nhưng rồi một tia suy nghĩ nảy lên trong đầu bạn: “Chết rồi, còn cái email này mình chưa gửi.” Bạn vội vàng mở email lên, và bạn lập tức thấy số email mình chưa đọc đang hiển thị trước mắt. Bạn tự nhủ: “Mình sẽ gửi nhanh cái email, sau đó tranh thủ kiểm tra hết một lượt các mail chưa đọc và sẽ quay lại công việc đang làm.”

Ba mươi phút sau…

Bạn vẫn chưa quay lại được công việc trước đó, thậm chí bây giờ có khi bạn còn đang không kiểm tra email mà có thể là đang lướt Facebook hay là đang ở một trang web nào đó, đọc tin tức gì đó mất rồi.

Đến cuối ngày, công việc của bạn vẫn còn dang dở và bạn tự an ủi mình: “Thôi tại hôm nay bị vướng mấy cái email, ngày mai chắc chắn sẽ hoàn thành công việc.”

Và tình huống này lập đi lập lại nhiều lần đến nỗi bạn tự kết luận rằng mình không có khả năng tập trung cao độ.

Nhưng có thật sự là như vậy hay không? Có thật sự là bạn không có khả năng tập trung cao độ không? Làm thế nào để tập trung hoàn thành công việc? Làm thế nào để không bị ảnh hưởng bởi các công việc khác?

Nếu bạn đọc hết bài viết này, tôi đảm bảo rằng bạn sẽ nắm trong tay những chiến lược rất hữu hiệu để nâng cao sự tập trung của mình. Sự tập trung một phần là do tính cách của mỗi người, nhưng phần nhiều là do sự rèn luyện mà ra.

Và tất cả mọi người đều CÓ THỂ rèn luyện để tập trung hơn bằng cách áp dụng 8 phương pháp đã được chứng minh là hiệu quả sau đây.

Tuy nhiên, trước khi đi vào phương pháp, tôi muốn chia sẻ với các bạn một sự thật sau:

Thế giới này đang chống lại bạn

Đây chẳng phải là một kiểu âm mưu hay lý thuyết gì ghê gớm, nó chỉ đơn giản là hầu hết những gì xung quanh bạn đang được thiết kế để giành lấy sự chú ý của bạn.

Facebook muốn bạn chú ý đến tình trạng của bạn bè xung quanh bạn. Smartphone muốn bạn chú ý đến những thông báo hiển thị trên màn hình. Các mẫu quảng cáo đang mời gọi bạn mua sản phẩm. Các trang tin tức thì giật các tít nóng hổi để khiến bạn nhấp chuột vào.

Dan Ariely, nhà tâm lý học nổi tiếng với quyển sách “Phi Lý Trí” cho biết:

Thế giới ngày nay đang không vì lợi ích lâu dài của bạn. Hãy thử tưởng tượng bạn bước xuống đường và mọi thể loại cửa hàng đều đang cố moi tiền của bạn; trong túi bạn là chiếc điện thoại thông minh và những ứng dụng đang muốn kiểm soát sự chú ý của bạn… Thế giới đang thật sự làm cho mọi thứ trở nên rất khó khăn.

Chính vì vậy, nếu bạn không rèn luyện sự tập trung và có những chiến lược hay hệ thống để bảo vệ sự tập trung của mình, bạn chắc chắn sẽ thất bại trong cuộc chiến chống lại thế giới này.

Nhưng bạn hãy yên tâm, những gì tôi sắp chia sẻ dưới đây đều là những phương pháp dễ sử dụng và đã được tôi thử nghiệm thành công trong cuộc sống của mình. Nếu tôi làm được, bạn chắc chắn cũng sẽ làm được.

Nào, chúng ta cùng khám phá 6 phương pháp để nâng cao sự tập trung của bản thân.

1. Phương pháp Pomodoro

Tôi đã có nhắc đến phương pháp này ở phần 1 của chuỗi bài này. Nhưng hôm nay tôi sẽ chia sẻ cụ thể hơn lý do vì sao phương pháp này thường được nhắc đến khá nhiều trong các bài viết về hiệu suất hay quản lý thời gian.

Rất đơn giản, bởi vì nguyên lý hoạt động của nó trùng với nhịp điệu Ultradian của con người chúng ta. Về mặt căn bản, Pomodoro hoạt động như sau:

• Bạn chọn một công việc muốn hoàn thành
• Đặt báo thức 25 phút
• Tập trung hết sức để hoàn thành việc đó trong 25 phút mà không bị gián đoạn
• Hết 25 phút, nghỉ 5 phút
• Tiếp tục vòng lặp như vậy cho đến khi hoàn thành công việc
• Mỗi 4 Pomodoro (25 x 4 = 100 phút) thì bạn nghỉ dài khoảng 20-30 phút

Lý do mà Pomodoro hiệu quả trong việc giúp ta tập trung hơn vào công việc chính là do cách thức làm – nghỉ – làm của nó. Một nghiên cứu của Federal Aviation Administration cho thấy các quãng nghỉ ngắn xuyên suốt quá trình làm việc gia tăng đến 16% nhận thức và sự tập trung của chúng ta.

Nghiên cứu của Peretz Lavie về nhịp điệu Ultradian cũng trùng với những phát hiện trên, đó là: quãng thời gian làm việc hiệu quả kéo dài (90-100 phút), sau đó là một đợt nghỉ giải lao ngắn (15-30 phút) thì có sự đồng bộ với chu kỳ năng lượng tự nhiên của con người, và nhờ đó cho phép chúng ta duy trì một mức độ tập trung và mức độ năng lượng cao xuyên suốt cả ngày.

Bạn có thể nghiên cứu về Pomodoro tại website chính thức của nó ở đây.

2. Chọn ba việc quan trọng nhất mỗi ngày

Phương pháp này rất đơn giản như sau: Mỗi ngày chọn ra ba việc quan trọng nhất mà bạn muốn hoàn thành trong ngày và tập trung vào việc hoàn thành ba việc này trước khi thực hiện những việc khác.

Nhưng làm thế nào để biết đâu là việc quan trọng nhất? Leo Babauta, tác giả trang web nổi tiếng Zen Habits chia sẻ như sau: trong tất cả những việc ở trước mặt bạn, việc nào nếu hoàn thành sẽ tạo nên ảnh hưởng lớn nhất với cuộc đời của bạn?

Phương pháp này mang lại sự tập trung đơn giản là vì nó khiến bạn phải dồn hết tâm trí của mình vào việc hoàn thành những điều quan trọng nhất trong ngày, trước khi chuyển sự tập trung của mình sang công việc khác. Nếu bạn kết hợp phương pháp này với phương pháp Pomodoro ở trên, chắc chắn bạn sẽ thấy một sự gia tăng lớn về mặt hiệu suất và mức độ tập trung của bản thân mình.

3. Danh sách “đổ rác não bộ”

Não bộ của chúng ta rất kỳ lạ, nó có khả năng nhảy từ luồng suy nghĩ này sang luồng suy nghĩ khác mà không biết mệt mỏi. Thậm chí khoa học còn gọi nó với một cái tên là “bộ não khỉ” để miêu tả khả năng nhảy cóc suy nghĩ của nó.

Và điều này thật nguy hiểm với sự tập trung của chúng ta. Giả sử bạn đang tập trung vào một công việc nào đó, rồi bỗng nhiên não bộ bất chợt nảy sinh một luồng suy nghĩ nào đó, và chỉ một vài phút sau thì bạn đã bị nó dẫn dắt đến một nơi mà bạn không mong muốn. Bạn bất chợt giật mình và quay lại với công việc của mình, nhưng phải mất một lúc lâu sau bạn mới có thể lấy lại được sự tập trung như ban đầu.

Vậy giải pháp cho vấn đề này là gì? Hãy tạo một danh sách “đổ rác não bộ”.

Nghĩa là sao? Nghĩa là bất kể khi nào bạn nhận thấy rằng mình đang suy nghĩ về một điều gì đó bất chợt, hãy viết luồng suy nghĩ đó ra trên giấy (hoặc ghi chú trên ứng dụng điện thoại hay máy tính) và sau đó quay lại ngay với công việc của mình. Hoặc nếu như khi đang làm việc bất chợt có người nào đó nhờ bạn làm cái này cái kia, hãy viết vào danh sách này, và quay lại công việc của mình.

Khi bạn viết nó ra và lưu trữ ở một nơi nào đó, luồng suy nghĩ đó không mất đi, nhưng nó sẽ cho bạn quyền chủ động được lựa chọn thời điểm nào thì bạn sẽ quay lại với suy nghĩ này. Khi hoàn thành hết công việc của bạn rồi, bạn hoàn toàn có thể xem xét lại danh sách trên để quyết định các công việc tiếp theo mình nên thực hiện là gì.

4. Tập trung vào một việc, tại một thời điểm

Xã hội ngày nay có vẻ như rất coi trọng những người có khả năng làm nhiều việc cùng một lúc và cho rằng họ là những người hùng trong công sở. Nhưng sự thật đó là làm nhiều việc cùng một lúc chỉ làm cho năng lực tập trung của bạn suy giảm mà thôi.

Một nghiên cứu của Gloria Mark, Đại học California, Irvine cho thấy mỗi khi chúng ta nhảy từ việc này sang việc khác, trung bình ta phải mất 25 phút để quay lại công việc trước đó. Bạn hãy thử tưởng tượng xem nếu bạn cứ liên tục làm nhiều việc cùng một lúc như vậy, thì một ngày bạn đã phí phạm mất bao nhiêu thời gian mà đáng lý ra đã có thể dùng để hoàn thành những việc quan trọng của mình.

Vậy nên hãy biến thói quen “tập trung vào một việc, tại một thời điểm” thành tiêu chí làm việc của bạn. Chắc chắn sự tập trung của bạn sẽ được nâng cao. Nếu kết hợp phương pháp này với phương pháp số 3 thì bạn sẽ gia tăng sự tập trung của mình lên rất nhiều lần.

5. Quản lý sự xao nhãng

Như tôi đã nói ở trên, thế giới này đang cố gắng tìm cách thu hút sự tập trung của bạn bằng cách làm cho bạn bị xao nhãng. Vậy thì cách tốt nhất để không bị xao nhãng đó là ngăn ngừa trước khi điều đó xảy ra. Sau đây là một số cách mà tôi đã áp dụng:

• Tắt điện thoại, hoặc để trong cặp, hoặc để chế độ do not disturb khi bạn đang làm một việc gì đó.
• Kiểm tra email theo đợt. Nghĩa là bạn quy định số lần và thời gian mà bạn kiểm tra email trong ngày. Và bạn xử lý chúng theo từng đợt như vậy. Trong trường hợp của tôi là 3 đợt: 8h sáng, 11h30 trưa và 5h giờ chiều.
• Inbox Zero. Mỗi ngày tôi đều cố gắng xử lý hộp mail của mình để nó luôn trở về 0. Điều này đảm bảo rằng tôi sẽ không phải suy nghĩ về email tồn đọng trong khi tôi đang xử lý các công việc khác.
• Sử dụng công cụ BatchedInbox. Công cụ này sẽ quy định khoảng thời gian nào bạn sẽ nhận email. Nếu như email được gửi không nằm trong khoảng thời gian này, nó sẽ được tạm giữ lại và sẽ được chuyển đến bạn vào thời điểm bạn quy định. (Lưu ý: một vài đặc điểm công việc sẽ không nên sử dụng công cụ này, như sales hoặc dịch vụ khách hàng, vì vậy bạn hãy cân nhắc cẩn thận.)

Nói chung nguyên lý chính của phương pháp này là tìm mọi cách để ngăn không cho những thứ có tiềm năng làm bạn bị xao nhãng xảy ra.

6. Thiền định

Đây là phương pháp cuối cùng và khó luyện tập nhất, nhưng nó sẽ mang lại cho bạn lợi ích lâu dài nhất.

Lý do tại sao thiền lại giúp gia tăng sự tập trung? Vì căn bản của thiền đó là sự quan sát hơi thở và quan sát suy nghĩ của mình. Mình nhận thức được mình đang làm gì, đang nghĩ gì và có khả năng điều khiển hành động của mình. Để nói về thiền thì chỉ một bài viết là không đủ, và tôi cũng không phải là người đủ kiến thức để viết về nó, nên tôi chỉ giới thiệu ở đây như là một cách để bạn tham khảo (nếu muốn, bạn hãy google Thiền Kim Tự Tháp để tìm hiểu thêm)

Và đây cũng là bài viết kết lại chuỗi bài viết về hiệu suất bản thân của tôi. Hãy điểm lại những ý chính trong xuyên suốt chuỗi bài vừa qua của tôi:

• Quản lý năng lượng, không phải quản lý thời gian
• Ba thành tố của hiệu suất là: năng lượng, thời gian và sự tập trung
• Có 4 loại năng lượng: thể chất, cảm xúc, tâm trí và tinh thần
• Trước khi quản lý thời gian, hãy tự hỏi bạn dùng thời gian của mình vào việc gì
• Thế giới này đang chống lại bạn, và để chiến thắng nó, bạn cần phải rèn luyện sự tập trung

Mong rằng các bạn đã có đủ kiến thức và phương pháp để nâng cao hiệu suất của bản thân mình.

Câu hỏi: Bạn đang áp dụng những phương pháp nào để nâng cao hiệu suất của bản thân? Hãy chia sẻ ở phần thảo luận phía dưới nhé.

Đinh Hải Đăng 

Chief Excelsior Officer & Life Coach at 20somethings Coaching

Tôi hiện tại đang là General Manager cho dự án UBrand - một dự án mạng xã hội học tập. Ngoài công việc trên, tôi còn là một Certified Professional Coach được chứng nhận thế giới và là người sáng lập ra Coaching Cho Tuổi 20 với mong muốn đồng hành giúp đỡ các bạn trẻ trong độ tuổi này. Trang web này là nơi để tôi giao lưu với những bạn trẻ yêu thích phát triển bản thân và mong muốn có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

http://www.dinhhaidang.com/su-tap-trung/

Read Full Story...

Quản Lý Thời Gian Để Nâng Cao Hiệu Suất Bản Thân (Phần 2)

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta nối tiếp phần đầu tiên của bài viết Quản Lý Năng Lượng Để Nâng Cao Hiệu Suất Bản Thân. Trong bài này tôi sẽ chia sẻ với bạn về thành tố thứ hai để nâng cao hiệu suất bản thân: Thành tố Thời Gian. Trước khi tìm hiểu cách quản lý thời gian, một câu hỏi khác quan trọng hơn bạn cần phải hỏi chính mình đó là:

Bạn dành thời gian của mình vào việc gì?

Chúng ta thường có xu hướng nghĩ rằng quản lý thời  gian nghĩa là cố gắng làm nhiều việc trong một ngày nhất có thể. Nhưng thật ra nếu bạn nghĩ như vậy thì sẽ chẳng bao giờ hết việc trong một ngày cả. Điều bạn phải nên tự hỏi chính mình đó là: Mình sẽ dành thời gian của mình vào những việc gì để tạo nên kết quả hữu ích cho cuộc đời mình?

Bạn hoàn toàn có quyền làm rất nhiều thứ, nhưng nếu những thứ đó không hề có ích cho cuộc đời bạn thì có cố quản lý thời  gian đến cách mấy thì thời gian đó vẫn là thời gian lãng phí mà thôi.

Ví dụ: hai người tạm gọi là A và B

• Người  A: lúc nào cũng cố gắng làm rất nhiều thứ trong một ngày của mình, kể cả khi đó là việc của người khác nhờ thì cũng làm. Anh ta cứ xoay vòng như con thoi và đến cuối ngày khi nhìn lại thì nhận ra mình làm quá nhiều thứ nhưng vẫn cảm thấy trống rỗng ở bên trong.
• Người B: anh xác định trước đâu là những lĩnh vực quan trọng trong cuộc đời của mình (giả sử bao gồm sức khỏe, gia đình, tài chính, sự nghiệp, phát triển bản thân) và lên kế hoạch mỗi ngày của mình dựa trên những lĩnh vực quan trọng đó. Khi có bất kỳ việc gì xen vào trong một ngày anh đều cân nhắc dựa trên những lĩnh vực quan trọng của mình  và cố gắng hết sức để chỉ giới hạn mình vào những việc thật sự mang lại ý nghĩa trong cuộc đời của mình.

Bạn thấy đó, bởi vì người B xác định trước đâu là các lĩnh vực mình phải tập trung, nên có thể mục tiêu của anh ta ít hơn người A, nhưng những mục tiêu ấy đều có ích với cuộc đời của anh ta. Đến cuối ngày, người cảm thấy mãn nguyện hơn không phải là người hoàn thành nhiều hơn, mà là người hoàn thành những việc khiến cho cuộc đời anh ta hữu ích hơn.

Vậy làm thế nào để chúng ta xác định những lĩnh vực quan trọng của bản thân?

Bánh Xe Cuộc Đời – Xác định các lĩnh vực quan trọng

Rất đơn giản, bạn chỉ cần sử dụng  một công cụ là Bánh Xe Cuộc Đời. Tôi đã từng có chia sẻ về công cụ này trong một bài viết trước đây. Bạn có thể vào bài viết Làm Thế Nào Để Cân Bằng Cuộc Sống Bằng Bánh Xe Cuộc Đời để đọc về nó.

Bạn cần lưu ý rằng nếu bạn không thực hiện bài tập xác định lĩnh vực quan trọng thì tất cả những gì tôi chia sẻ phía sau đây sẽ không còn tác dụng gì nữa, vậy nên nếu bạn chưa thực hiện, hãy ngừng đọc và bắt tay vào làm ngay.

Phương pháp sắp xếp và lên kế hoạch

a. Lên kế hoạch tuần

Mỗi cuối tuần bạn nên dành ra một tiếng để lên kế hoạch cho tuần tiếp theo. Bây giờ khi đã có Bánh Xe Cuộc Đời (BXCĐ), chắc chắn việc lên kế hoạch sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Trước hết, hãy bắt đầu bằng việc tự đánh giá lại BXCĐ của mình trong tuần vừa qua. Có lĩnh vực nào bạn đã làm rất tốt hay không?  Có lĩnh vực nào cần phải cải thiện? Điểm số trong từng lĩnh vực trong tuần này là bao nhiêu? Mục tiêu cùa bạn trong tuần này là gì để cải thiện những lĩnh vực chưa tốt?

Sau khi đã đánh giá và có một danh sách mục tiêu bạn muốn đạt được trong tuần, hãy bắt đầu phân bổ những mục tiêu này vào từng ngày trong tuần. Bạn lưu ý là sẽ có hai loại mục tiêu: 1) Các mục tiêu lặp đi lặp lại trong tuần (tập thể dục, đọc sách v.v.) và 2) Các mục tiêu tới ngày đó phải thực hiện được.

*Ví dụ:

• Lĩnh vực Sức khỏe:
  • Tập yoga vào ngày 2-4-6 từ 6h30-7h30 sáng
  • Ngồi thiền 20 phút mỗi ngày vào buổi tối trước khi đi ngủ
  • Nghiên cứu về chế độ ăn dinh dưỡng mới (thứ 2)
• Lĩnh vực Tài chính:
  • Kiểm tra lại các khoản thu chi trong tuần (thứ 2)
  • Record các khoản thu chi cuối ngày (mỗi ngày)
  • Dự toán chi phí cho đám cưới (thứ 5)
• Lĩnh vực Cảm xúc:
  • Viết 10 điều biết ơn mỗi ngày
• Lĩnh vực Mối quan hệ:
  • Review mối quan hệ vào tối thứ 7
  • Lên kế hoạch cho đám cưới vào tối thứ 5

*Đây chỉ là để làm mẫu cho bạn, mỗi người sẽ có nhiều mục tiêu và cách thể hiện khác nhau

b. Lên kế hoạch ngày

Sau khi đã phân bổ các mục tiêu phải hoàn thành vào từng ngày trong tuần, bạn vẫn cần phải lên kế hoạch ngày. Lý do là vì bạn sẽ không biết được chuyện gì sẽ xen ngang vào kế hoạch của bạn, cho nên việc lên kế hoạch ngày rất quan trọng để đảm bảo rằng bạn có thể phản ứng linh hoạt với các việc xen ngang.

Tôi sử dụng một kỹ thuật gọi là time blocking (đặt lịch/chặn thời gian) của tác giả Cal Newport để lên kế hoạch cho ngày của mình.

Cách sử dụng rất đơn giản, đối với mỗi mục tiêu mà bạn muốn thực hiện, hãy đặt lịch cho chúng.

Ví dụ:

Thứ 2:

• 6:30 – 7:30: Tập Yoga
• 9:00 – 10:00: Họp với content team
• 10:30 – 11:30: Review lại kế hoạch triển khai cho giai đoạn tiếp theo
• 15:00 – 17:00: Phác thảo giao diện sử dụng mới
• 20:00 – 21:45: Đọc sách
• …

Chắc chắn nhiều bạn sẽ nói tôi rằng: “Nhưng mà mình cũng đã từng làm thử như vậy nhưng không thể nào theo được thời khóa biểu này?” Tôi hiểu điều đó, vì tôi cũng từng như bạn. Ở phần 3, tôi sẽ chia sẻ với bạn cách hoàn thành những mục tiêu này với thời khóa biểu bạn đã đề ra. Hãy cứ yên tâm bạn nhé.

Còn bây giờ tôi sẽ chia sẻ với bạn lý do tại sao ta phải đặt lịch/chặn thời gian. Đó là vì khi nó nằm ở trên lịch, khả năng bạn thực hiện nó sẽ cao hơn so với khi bạn không đặt lịch cho nó. Bên cạnh đó bạn sẽ không tốn năng lượng để suy nghĩ xem mình nên làm gì vào lúc này, vì nó đã có ở trên lịch của bạn rồi. Ngoài ra, nếu có công việc gấp xen vào bạn sẽ đánh giá xem mình nên làm gì với nó: để nó xen ngang vào, hay từ chối nó vì biết rằng mình đang có việc phải làm.

Để đặt lịch, bạn nên sử dụng Google Calendar hoặc Outlook Calendar để làm điều này. Có thêm smartphone để hỗ trợ bạn thì càng tốt.

Bạn làm việc hiệu quả nhất là khi nào?

Một trong những cách để tận dụng thời gian trong ngày của bạn là xác định xem bạn làm việc hiệu quả nhất là trong khoảng thời gian nào. Một vài nghiên cứu cho thấy chúng ta tỉnh táo và nhiều năng lượng nhất là khoảng từ 1.5 giờ đến 2 giờ sau khi thức dậy. Tuy nhiên cũng có những người làm việc hiệu quả vào buổi khuya khi không có ai làm phiền họ. Mấu chốt ở đây là bạn phải xác định khoảng thời gian đó của mình. Đối với tôi thì khoảng thời gian đó là từ 8h – 10h30 sáng.

Tạo nghi thức làm việc

Nghi thức chính là một chuỗi các hoạt động mà bạn thực hiện lập đi lập lại hết ngày này qua ngày khác. Khi nghi thức được thực hiện, nó sẽ tự động kích hoạt cảm xúc và trạng thái cụ thể được liên kết với nghi thức đó.

Ví dụ như nghi thức làm việc mỗi ngày của tôi theo trình tự như sau:

• 8h sáng có mặt ở quán café quen thuộc gần công ty
• Gọi một ly café sữa 20k
• Rót một ly nước lọc
• Đến một trong ba chỗ ngồi quen thuộc trong quán
• Cất điện thoại vào cặp táp
• Mở laptop lên
• Cắm headphone
• Bật playlist bài nhạc làm việc quen thuộc
• Tập trung làm việc đến 10h hoặc 10h30 sáng
• Đóng máy và lên công ty tiếp tục làm việc

Chính vì nghi thức này, tôi luôn luôn đặt mình vào trạng thái làm việc cao độ nhất. Các nghiên cứu đối với những vận động viên đẳng cấp quốc tế cũng cho thấy mỗi người đều có những nghi thức trước khi luyện tập (pre-ritual) để đảm bảo rằng mình đạt được 100% tiềm năng của bản thân.

Nghi thức của bạn là gì? Nếu bạn chưa có, hãy ngồi viết xuống chuỗi nghi thức nào mà bạn muốn thực hiện để đặt bản thân mình vào trạng thái cao độ nhất.

Nếu bạn thực hiện theo các phương pháp tôi chia sẻ ở trên, tôi đảm bảo rằng hiệu suất của bạn sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Nếu bạn kết hợp nó với các phương pháp để gia tăng năng lượng ở bài viết trong phần 1, thì hiệu suất của bạn sẽ còn gia tăng thêm rất rất nhiều lần.

Ở phần cuối cùng, tôi sẽ chia sẻ với các bạn một số cách để quản lý sự tập trung của bản thân để làm được nhiều hơn trong cùng một khoảng thời gian đề ra.

Nếu có bất kỳ thắc mắc gì, bạn hãy để lại chia sẻ ở phía dưới để chúng ta cùng thảo luận nhé.

Thân mến,

Hải Đăng http://www.dinhhaidang.com/su-tap-trung/

Read Full Story...

Quản Lý Năng Lượng Để Nâng Cao Hiệu Suất Bản Thân (Phần 1)

Chào các bạn,

Đã lâu rồi tôi không có thời gian viết bài mới trên blog. Lý do là vì tôi vừa mới đảm nhận công việc Product Manager cho UBrand một công ty công nghệ khởi nghiệp về đào tạo trực tuyến. Chính vì vậy nên thời gian qua tôi phải dồn sự tập trung và tâm trí cho nhiệm vụ mới nên chỉ có thể duy trì website hoạt động chứ không cập nhật thêm nội dung mới. Tuy nhiên, với bất kỳ bạn nào muốn thực hiện life coaching/career coaching với tôi thì bạn vẫn cứ đăng ký buổi đầu tiên nhé.

Quay lại chủ đề, hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn trong gần nửa năm qua những gì tôi đã học được về gia tăng hiệu suất trong công việc. Chắc chắn rất nhiều người trong chúng ta gặp khó khăn với việc hoàn thành những công việc mình đề ra trong một ngày. Thậm chí chúng ta còn hay ước rằng mình có hơn 24 giờ một ngày để hoàn thành nhiều hơn. Nhưng thật ra bạn không cần phải ước điều đó, vì tất cả mỗi người đều có 24 giờ như nhau nhưng bạn có bao giờ tự hỏi tại sao những người thành công lại hoàn thành được nhiều hơn bạn? Đó là điều mà chúng ta sẽ đi tìm hiểu trong bài viết hôm nay.

Hiệu suất công việc: Ba thành tố quan trọng

Qua một quá trình tìm hiểu, tôi nhận ra rằng để gia tăng hiệu suất công việc, có ba thành tố mà chúng ta cần phải cải thiện, bao gồm:

1. Năng lượng
2. Sự tập trung
3. Thời gian

Thiếu mất đi một trong ba điều này thì hiệu suất của chúng ta sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.

• Bạn có thể lên lịch làm việc rất chi tiết, nhưng nếu bạn không đủ năng lượng và sự tập trung để hoàn thành công việc trong khoảng thời gian mình định ra thì hiệu suất của bạn không thể cao được
• Hoặc bạn có thể có năng lượng rất dồi dào, nhưng do không biết sắp xếp công việc của mình cũng như thiếu đi sự tập trung, bạn thậm chí sẽ bị rơi vào trường hợp tỏa năng lượng đi khắp nơi mà chẳng thu lại được lợi lộc gì
• Hoặc cũng có thể bạn có khả năng tập trung vào một việc rất tốt, nhưng bạn không thể duy trì lâu dài được bởi vì thiếu đi nguồn năng lượng cần thiết cho điều đó

Chính vì vậy gia tăng hiệu suất đồng nghĩa với việc quản lý thật tốt cả ba thành tố trên. Thiếu vắng một trong số chúng đều sẽ có sự tác động rất lớn đến hiệu suất của bạn.

Ở bài này, tôi sẽ dành thời gian để nói về thành tố đầu tiên – Năng Lượng. Ở các bài sau tôi sẽ chia sẻ cụ thể hơn về Thời Gian và Sự Tập Trung.

1. Thành tố đầu tiên: Năng lượng

Đây là thành tố đầu tiên và cũng là thành tố nền tảng nhất để làm việc hiệu quả. Nếu không có năng lượng, rất khó để bạn thực hiện chỉnh chu bất cứ một điều gì. Hãy tưởng tượng bạn đã sắp xếp cho một tuần làm việc một cách hoàn hảo và chi tiết, bạn biết lúc nào thì mình nên làm gì, duy chỉ có một điều rằng bạn đang thiếu ngủ trong suốt 2 ngày trước đó, ngoài ra bạn ăn uống không đều đặn và hay dùng thức ăn nhanh để chữa cháy, bên cạnh đó bạn ít khi nào vận động cơ thể của mình. Bạn nghĩ xem liệu mình có thể thực hiện theo kế hoạch bạn đã đề ra hay không? Nhiều khả năng là không thể do mức năng lượng của bạn lúc này đang ở trong tình trạng rất thấp.

Những gì tôi vừa nói ở trên chỉ là một phần của năng lượng mà thôi, hay nói rõ hơn thì đó là năng lượng thể chất. Tuy nhiên, theo quyển sách Sức Mạnh Của Sự Toàn Tâm Toàn Ý (Tony Schwartz – Jim Loehr) thì còn ba loại năng lượng khác nữa mà bạn cần phải cải thiện, cụ thể như sau:

• Năng Lượng Thể Chất (sức khỏe) – Là nền tảng của các khía cạnh năng lượng khác. Năng lượng thể chất bao gồm ngủ đủ giấc, cơ thể khỏe mạnh, dinh dưỡng, nghỉ ngơi xen kẽ để hồi phục sức lực.
• Năng Lượng Cảm Xúc (hạnh phúc) – Năng lượng cảm xúc là khả năng học cách khai thác những cảm xúc cụ thể có ảnh hưởng đến hiệu suất, bởi vì cảm xúc của chúng ta có ảnh hưởng rất lớn đến năng lực làm việc của chúng ta.
• Năng Lượng Tâm Trí (sự tập trung) – Năng lượng tâm trí là khả năng học cách tập trung vào công việc của mình và quản lý những sự xao nhãng ở môi trường xung quanh.
• Năng Lượng Tinh Thần (mục đích sống) – Năng lượng tinh thần đến từ việc biết ý nghĩa mục đích sống của mình và những giá trị cá nhân cao nhất của bản thân.

Bạn thấy đấy, năng lượng của chúng ta thật sự rất quan trọng. Nếu không có năng lượng, bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn để chạy đường dài đấy.

10 cách để quản lý năng lượng bản thân:

Dưới đây là các cách đơn giản nhất để giúp bạn quản lý bốn khía cạnh năng lượng trên.

1. Tập thể dục, thể thao đều đặn. Bên cạnh đó đảm bảo một thực đơn với nhiều chất dinh dưỡng.

2. Ngủ đủ giấc, từ 7-8 tiếng một ngày.

3. Uống 2 lít nước mỗi ngày.

4. Bạn nên rèn luyện thói quen thiền/yoga để quản lý cảm xúc tốt hơn.

5. Thực tập viết nhật ký biết ơn để rèn luyện cho não bộ luôn nhìn thấy những điều tích cực, để từ đó bạn có những cảm xúc tích cực.

6. Đừng làm nhiều việc cùng một lúc, vì nghiên cứu cho thấy bạn không thể tập trung 100% vào một việc nào đó nếu như bạn đang làm nhiều việc cùng lúc. Bên cạnh đó, bạn sẽ mất 25 phút để quay lại tập trung vào công việc hiện tại nếu như bạn bị xao nhãng.

7. Hãy thiết lập môi trường làm việc của mình để đảm bảo rằng bạn hạn chế tối đa những thứ có thể làm phiền bạn.

• Để điện thoại ở chế độ im lặng và cất vào cặp nếu cần thiết
• Hạn chế các thiết bị điện tử trên bàn làm việc
• Định sẵn khoảng thời gian kiểm tra email để tránh việc liên tục kiểm tra email trong lúc làm việc
• Đeo tai nghe để báo hiệu cho đồng nghiệp rằng bạn đang làm việc

8. Sử dụng kỹ thuật Pomodoro (làm việc 90 phút – nghỉ 15 phút) để giúp cho bộ não tập trung hoàn toàn vào công việc mà bạn đang làm.

Tôi cũng xin nói thêm rằng kỹ thuật này là để tận dụng tốt nhất một nhịp điệu gọi là nhịp điệu Ultradian. Nếu mà nói dài dòng thì trên internet đã có rất nhiều nghiên cứu nói về điều này rồi, nên tôi sẽ nói ngắn gọn đó là con người hoạt động tối ưu trong khoảng thời gian từ 90-120 phút (tùy mỗi người). Sau khoảng thời gian đó, bạn phải cho não bộ thật sự nghỉ ngơi từ 15-20 phút trước khi bắt đầu nhiệm vụ tiếp theo. Đó chính là lý do vì sao kỹ thuật Pomodoro rất hiệu quả để gia tăng hiệu suất làm việc.

Nhịp điệu Ultradian

9. Xác định khoảng thời gian mà bạn làm việc hiệu quả nhất trong ngày. Mỗi người sẽ có khoảng thời gian rất đa dạng (ví dụ như tôi là từ 8h – 10h30 sáng). Khi đã xác định được khoảng thời gian này, hãy sắp xếp làm công việc khó nhất trong ngày ở khoảng này.

10. Xác định giá trị cá nhân của bản thân để biết được mục đích mình làm những điều mình đang làm. Tốt hơn nữa là xác định sự nghiệp mà mình muốn theo đuổi. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc này, career coaching sẽ giúp bạn xác định giá trị và công việc mơ ước của bản thân.

Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn và đầy đủ hơn, tôi khuyến khích bạn mua quyển sách Sức Mạnh Của Sự Toàn Tâm Toàn Ý mà tôi đã nói ở trên.

Chưa nói đến hai thành tố còn lại, chỉ cần bạn làm tốt được những điều tôi chia sẻ trên đây thì bạn đã có thể thấy được sự tiến bộ vượt bậc trong hiệu suất của mình rồi. Ở phần sau tôi sẽ chia sẻ với bạn kỹ hơn về thành tố Thời Gian và Sự Tập Trung. Hẹn gặp lại bạn.

Chúc bạn luôn dồi dào năng lượng, bạn nhé!

Hải Đăng http://www.dinhhaidang.com/quan-ly-nang-luong/

Read Full Story...

Tối ưu hóa năng lượng để thành công

Năng lượng – chứ không phải thời gian – là nguồn lực quý giá nhất, là thước đo cơ bản của hiệu suất. Và, hiệu suất, sức khỏe và hạnh phúc được tạo lập trên cơ sở quản trị năng lượng thông minh.

Nghe online
Download MP3 Về tác giả: Jim Loehr
Chủ tịch kiêm CEO của LEG Performance Systems – TS Jim Loehr là tác giả 12 quyển sách trong đó có Best Seller “Nỗ lực để thành công” và “Rèn luyện sức mạnh trong thể thao”.
Khách hàng của ông là những vận động viên nổi tiếng, cảnh sát đặc nhiệm SWAT, FBI.
Tony Schwartz
Tony Schwartz sáng lập và là Tổng giám đốc Công ty Dự án năng lượng, là tác giả nhiều đầu sách, trong đó có Best Seller “Nghệ thuật kinh doanh” (viết chung với Donald Trump), “Điều thực sự quan trọng”.
Ông còn là nhà báo của The New York Times, Phó tổng biên tập tạp chí News Week và viết cho nhiều tờ báo khác.
Nội dung chính
Phát huy bốn nguồn năng lượng chủ yếu để bù năng lượng tiêu hao bằng phương pháp phục hồi xen kẽ. Tạo ra những thói quen cụ thể để quản trị năng lượng tích cực rèn luyện sự toàn tâm toàn ý.

Phần I
Chương 1
Năng lượng chứ không phải thời gian – mới là nguồn lực quý giá nhất
Trong thời đại kỹ thuật số hiện nay, chúng ta sống hối hả, chạy đua với thời gian; chúng ta sống trong sự ràng buộc song lại đang bị phân tán. Chúng ta cho rằng mình không còn lựa chọn nào khác, đến nỗi khi thực hiện công việc mới được nửa thời gian bạn đã cảm thấy năng lượng của mình cạn kiệt, mệt mỏi; không bao giờ có đủ toàn tâm toàn ý cho gia đình và cho những hoạt động khác.
Năng lượng chứ không phải thời gian – mới là thước đo cơ bản của hiệu suất cao
Ta thường không chú ý đến tầm quan trọng của năng lượng trong công việc và cuộc sống riêng. Nếu không có đủ lượng, chất, trọng tâm và tác động của năng lượng cần thiết, mọi hoạt động sẽ kém hiệu quả.
Hiệu suất, sức khỏe và hạnh phúc được tạo lập trên cơ sở quản trị năng lượng thông minh
Số lượng giờ trong ngày là cố định, nhưng khối lượng và chất lượng năng lượng mà ta có thể sử dụng thì không.
Các nhà lãnh đạo là những người quản lý năng lượng của tập thể, của công ty, tổ chức và thậm chí cả trong gia đình. Họ truyền cảm hứng và đầu tư phục hồi nguồn năng lượng chung.
Việc quản lý năng lượng thông minh, cả từ góc độ cá nhân lẫn tổ chức, khiến điều mà ta gọi là toàn tâm toàn ý hoàn toàn có thể thực hiện được. Vậy chúng ta phải học cách quản trị năng lượng hiệu quả và thông minh hơn.
Một phòng thí nghiệm sống
Chúng tôi nghiên cứu tầm quan trọng của năng lượng trong phòng thí nghiệm sống của các môn thể thao chuyên nghiệp. Sau khi thành công trong lĩnh vực thể thao, chúng tôi áp dụng qua các lĩnh vực khác như với đội giải cứu con tin của FBI, phòng cảnh sát tư pháp Hoa Kỳ, nhân viên y tế, giới kinh doanh điều hành các doanh nghiệp.
Với thực tế khắc nghiệt, điều gì giúp bạn có khả năng làm việc ở mức độ tối ưu mà không phải hy sinh sức khỏe, hạnh phúc và niềm vui?
Có 4 nguyên tắc quản lý năng lượng chủ đạo chi phối quá trình này.
Nguyên tắc 1
Toàn tâm toàn ý đòi hỏi sử dụng bốn nguồn năng lượng tách biệt nhưng có quan hệ với nhau: thể chất, tình cảm, trí tuệ và tinh thần
Để làm việc với mức độ tối ưu, chúng ta cần phải khéo léo quản trị từng thứ trong những năng lượng liên kết lẫn nhau này.
Nguyên tắc 2
Vì năng lượng sẽ tiêu hao đi cả khi bạn lạm dụng lẫn khi không tận dụng nó, chúng ta phải bù đắp năng lượng tiêu hao bằng năng lượng phục hồi xen kẽ.
Để duy trì nhịp sống khỏe mạnh trong đời mình, chúng ta cần học cách tiêu hao và phục hồi năng lượng điều hòa. Chúng ta toàn tâm toàn ý với những chu kỳ thời gian, và sau đó hoàn toàn tách khỏi chúng và cố gắng phục hồi năng lượng trước khi bật trở lại trận chiến đối mặt với bất kỳ thử thách nào.
Nguyên tắc 3
Để phát triển khả năng, chúng ta phải cố gắng vượt qua những giới hạn thông thường của mình, luyện tập theo phương pháp hiệu quả mà các vận động viên giỏi nhất thường tập luyện.
Sự căng thẳng không phải là kẻ thù trong đời ta. Trái lại, nó là mấu chốt của sự phát triển. Để tăng cường sức mạnh cơ bắp, chúng ta luyện tập tiêu hao năng lượng vượt mức bình thường, có thể có những vết rách li ti trong sợi cơ, nhưng khi cơ bắp được nghỉ để hồi phục sau 24 hoặc 48 giờ, nó sẽ mạnh mẽ hơn lúc ban đầu. Tương tự, chúng ta phát triển khả năng tình cảm, trí tuệ và tinh thần bằng chính cách chúng ta phát triển khả năng thể chất. Nietzche đã nói: “Những gì không giết chết được ta sẽ làm cho ta mạnh mẽ hơn lên”.
Nguyên tắc 4
Những thói quen năng lượng tích cực – các công việc hằng ngày rất cụ thể để quản lý năng lượng – là then chốt để luôn toàn tâm toàn ý và đạt hiệu suất cao bền vững.
Thói quen nề nếp tích cực là một hành vi trở nên vô thức theo thời gian – được khích lệ bởi một chuẩn mực nào đó. Sức mạnh của các thói quen nề nếp là ở chỗ chúng đảm bảo rằng ta sử dụng năng lượng ý thức ở mức ít nhất có thể ở những nơi không cần thiết, để ta tự do tập trung nguồn năng lượng có sẵn của mình vào những lĩnh vực có tính sáng tạo và nâng cao chất lượng.
Quy  trình thay đổi
Việc thực hiện thay đổi lâu dài cần tiến hành theo qui trình ba bước: xác định mục đích, đối diện với sự thật và bắt tay hành động. Qua đó, hãy lập những thói quen nề nếp tích cực có thể thúc đẩy và đem lại sức sống mới, bằng cách tích lũy và duy trì năng lượng về mọi mặt trong cuộc sống thay vì thụ động ngồi nhìn khả năng hoạt động giảm dần theo ngày tháng.
“Gieo thói quen gặt tính cách” hay như Đạt lLi Lạt Ma nói: “Không có điều gì mà ta không thể làm cho dễ dàng hơn bằng việc liên tục làm quen và tập luyện. Bằng việc tập luyện, ta có thể thay đổi bản thân mình”.

Chương 2
Cuộc đời rệu rã của Roger B.
Roger B. có vẻ như đang sống một cuộc đời thành đạt điển hình. Tuổi 42, ở vị trí tổng giám đốc một công ty phần mềm máy tính lớn, mức lương cao, quản lý trên 4 bang miền Tây. Vợ anh, Rachel, 39 tuổi, một bác sĩ tâm lý, họ cưới nhau đã 15 năm và có 2 con, Alyssa 9 tuổi và Isabel 7 tuổi. Họ thực sự là những người rất bận rộn. Thoạt nhìn, khó mà thấy được trục trặc nào.
Khi gặp chúng tôi, sếp của Roger phát biểu: “Chúng tôi coi Roger như một ngôi sao đang lên nên đã đưa anh vào chức vụ lãnh đạo rất quan trọng, nhưng từ 2 năm nay anh trượt dài trong hiệu suất công tác, tôi bực mình và rất thất vọng. Nhưng anh ta là người tốt và đa tài, tôi không muốn phải để anh ta ra đi. Tôi sẽ rất vui nếu các anh giúp được anh ta trở về đúng lối”.
Sau khi làm một số xét nghiệm và được kiểm tra theo phương pháp của chúng tôi, chúng tôi kết luận Roger đang mất dần nguồn năng lượng của mình: năng lượng thấp, ít kiên nhẫn, tiêu cực, hời hợt trong các mối quan hệ và thiếu say mê.
Thể chất là căn bản
Nhân tố góp phần cản trở hiệu suất của Roger là cách anh quản trị năng lượng thể chất của mình kém: thừa cân, bụng phệ ra, tỷ lệ mỡ trong máu cao, huyết áp cũng bắt đầu cao. Tuy anh đã bỏ hút thuốc 10 năm trước nhưng thỉnh thoảng anh vẫn còn hút một vài điếu khi cảm thấy căng thẳng.
Anh lấy cớ không có thời gian nên không tập thể dục. Cả ngày căng thẳng công việc, tối về phải kiểm tra email, hơn nửa đêm mới đi ngủ, giấc ngủ chập chờn, đôi lúc phải nhờ thuốc ngủ. Tích lũy lại, Roger đã gây thiệt hai nặng cho anh không chỉ về lượng và chất của năng lượng anh có, mà còn về độ tập trung và động cơ làm việc của anh nữa.
Hoạt động không nhiên liệu
Các mối quan hệ là một trong những nguồn tiềm năng mạnh nhất để hồi phục tinh thần. Hiện thời Roger và vợ anh có quá ít thời gian ở bên nhau, tình cảm lãng mạn chỉ là ký ức, quan hệ chăn gối trở nên hiếm hoi, những cuộc chuyện trò ngày càng mang tính chất công việc.
Vợ anh cũng có những mối bận tâm riêng của mình, cô dành trọn thời gian cho công việc và chăm sóc người cha 72 tuổi bị Alzheimer. Roger thông cảm với vợ nhưng không tránh khỏi cảm giác mình đang ít nhiều bị bỏ rơi. Bé Alyssa đã bắt đầu có một số vấn để ở trường học, Roger biết rằng Alyssa cần được quan tâm hơn, nhưng anh không còn sức để giúp con vào buổi tối. Bé Isabel có vẻ như đang suôn sẻ, nhưng sự mệt mỏi của Roger cũng ảnh hưởng đến tình cảm cha con.
Thời kỳ khó khăn, công ty giảm nhân công, mọi người phải làm việc nhiều hơn kể cả sếp của Roger, anh ít gặp sếp hơn trước, anh có cảm giác không còn được quý mến nữa. Tâm trạng của Roger ảnh hưởng mạnh tới những người dưới quyền anh. Cái vòng luẩn quẩn của sự ảnh hưởng lẫn nhau.
Nỗ lực để tập trung
Cách Roger quản lý năng lượng thể chất và tình cảm của mình đã giải thích nguyên nhân của trở ngại: thiếu tập trung, sự mệt mỏi, không hài lòng, thất vọng, mặc cảm. Lần đầu tiên trong sự nghiệp của mình, Roger thấy mình xao lãng và thiếu hiệu quả. Anh hiếm khi bỏ công việc lại văn phòng, gần như chẳng bao giờ thoát ly hoàn toàn khỏi công việc. Anh hiếm khi nghỉ giải lao và mức độ tập trung của anh ngày càng tồi tệ đi.
Vấn đề thực sự là gì?
Roger dành quá nhiều thời gian của mình để đáp ứng những đòi hỏi bên ngoài và do vậy anh ta đã hoàn toàn mất ý thức về việc mình thực sự muốn gì trên đời. Không bị ràng buộc với những chuẩn mực đích thực, Roger không có nhiều động lực để quan tâm đến bản thân mình.
Đặc biệt, Roger nói, anh cảm thấy mình là nạn nhân của những nhân tố vượt ngoài tầm kiểm soát của mình: “Tôi chỉ cố tiến lên phía trước, đặt bàn chân này lên phía trước bàn chân kia mà thôi. Đó không phải là con đường mà tôi đã tưởng tượng, nhưng nếu có đường lối đúng hơn thì tôi cũng chưa tìm ra được”.

Chương 3
Nhịp điệu của hiệu suất cao: cân bằng giữa căng thẳng và hồi phục
Năng lượng chỉ đơn thuần là khả năng thực hiện công việc. Nhu cầu cơ bản của loài người chúng ta là tiêu hao và phục hồi năng lượng. Cân bằng giữa căng thẳng và phục hồi sức lực rất cần thiết không chỉ đối với thi đấu thể thao mà còn đối với quản trị năng lượng trên mọi phương diện trong cuộc sống.
Tiêu hao năng lượng quá nhiều mà không phục hồi đầy đủ cuối cùng sẽ dẫn đến kiệt lực và suy sụp. Khôi phục quá nhiều mà không dùng đủ mức dẫn đến tình trạng hao mòn và suy yếu. Với tình cảm, trí tuệ và tinh thần cũng xảy ra tiến trình y hệt.
Chiều sâu tình cảm và khả năng phục hồi phụ thuộc vào việc tương giao tích cực với những người khác và những tình cảm của chính mình. Toàn tâm toàn ý đòi hỏi phải nuôi dưỡng sự cân bằng năng động giữa tiêu hao và hồi phục năng lượng. Chúng tôi gọi đó là dao động nhịp sống, và nó tượng trưng cho nhịp đập cơ bản của cuộc sống.
Nhịp đập của cuộc sống
Chính thiên nhiên cũng có nhịp đập, một chuyển động nhịp nhàng như sóng giữa hoạt động và nghỉ ngơi. Sự luân chuyển giữa các mùa, ngày và đêm, chim muông di trú, gấu ngủ đông… tất cả đều theo chu kỳ. Con người cũng vậy, nhịp thở, sóng não, thân nhiệt, nhịp tim, mức độ hooc-môn, huyết áp… được dẫn dắt bằng nhịp điệu do tự nhiên điều khiển được mã hóa trong gien của chúng ta.
Chúng ta là những bản thể dao động trong một vũ trụ dao động. Nhịp điệu là di sản thừa kế của chúng ta
Những nhịp điệu xảy ra nhiều lần theo chu kỳ, thường xuyên dao động lên xuống trong ngày. Những chỉ số sinh học như nhịp tim, mức độ hooc-môn, cường độ căng cơ bắp, hoạt động sóng não, tất cả đều tăng lên trong giai đoạn đầu của chu kỳ, sau khoảng thời gian giữa 90 và 120 phút bắt đầu giảm, đòi hỏi một khoảng thời gian nghỉ ngơi và hồi phục.
Chúng ta có khả năng vượt qua được những chu kỳ tự nhiên này bằng cách bắt cơ thể nỗ lực bằng những hooc-môn căng thẳng hỗ trợ, nhưng cái giá phải trả về lâu dài là độc tố tích lũy bên trong cơ thể. Nếu bạn uống cà phê để duy trì sự tỉnh táo, uống ít rượu để giảm căng thẳng, dùng thuốc ngủ để hỗ trợ giấc ngủ thì chính bạn đang che giấu tình trạng nguy ngập của chính mình.
Thời điểm giữa các cao trào
Sống như một người đang chạy nước rút là chia nhỏ cuộc đời thành một chuỗi những bước nghĩ có kiểm soát phù hợp với nhu cầu sinh lý của chính mình và với nhịp điệu, chu kỳ của tự nhiên.
Một vận động viên nếu biết cách phục hồi ở thời gian giữa các cao trào: động tác, tư thế, nhịp thở…, thì họ sẽ có hiệu quả cao phục hồi sức lực trong một thời gian ngắn. Nói như vận động viên Jack Nicklaus: “Tôi đã phát kiến ra một thói quen cho phép tôi di chuyển từ đỉnh cao của sự tập trung xuống những thung lũng của sự thư giãn…”.
Phục hồi trong công việc
Làm thế nào để tránh kiệt sức khi đối diện với những công việc rất căng thẳng?
Bà Maggie Wilderotte, Chủ tịch Công ty Wink Communications nói: “Bạn phải có khả năng kiểm soát tốc độ của mình và dành thời gian để nghỉ giữa chừng nhiều lần… Tôi lượn quanh văn phòng, hỏi thăm mọi người, việc này giúp tôi có cơ hội giao tiếp với nhân viên, dù chỉ 30 phút mà tôi thấy thư giãn lạ thường”.
Bill Norman, phó chủ tịch một công ty nội thất nói: “Tôi biết có những người mà công việc là cuộc sống của họ, là sự quan tâm duy nhất của họ. Nhưng tôi nghĩ làm những gì mà bạn thấy thích thú ngoài lề công việc cũng rất quan trọng (chụp ảnh chẳng hạn)”.
Phục hồi năng lượng tổ chức
Bruce F. điều hành một ban trong công ty viễn thông lớn, thường tổ chức những buổi họp kéo dài ba bốn tiếng đồng hồ không nghỉ giải lao. Chúng tôi chỉ cho ông thấy rằng nếu mục đích của ông là tối đa hóa hiệu suất, thì trái lại ông đang quản lý năng lượng của đội ngũ nhân viên theo cách không hiệu quả chút nào.
Lúc đầu ông hoài nghi, cuối cùng ông trở thành một tín đồ thực sự tin tưởng vào sức mạnh của sự hồi phục cách quãng. Ông bắt đầu lên kế hoạch nghỉ giải lao 15 phút sau mỗi 90 phút họp, và ông yêu cầu không ai được bàn công việc trong những lúc giải lao này.
Bruce nói: “Giờ nghỉ giải lao thực sự đã làm cho cả tập thể chúng tôi thư giãn, hiệu quả cuộc họp cao hơn trong thời gian ngắn hơn”.
Một thế giới chống đối sự nghỉ ngơi
Robert Iger, Chủ tịch công ty Walt Disney, miêu tả ảnh hưởng của email: “Nó làm thay đổi hoàn toàn nhịp độ trong ngày làm việc của tôi. Số lượng email ngày càng tăng, cái dây rốn nối với công việc dài hơn bao giờ hết”.
Chúng ta sống trong một thế giới nơi tôn vinh công việc và hoạt động, nơi phớt lờ sự phục hồi và tiếp thêm sức sống mới. Nhiều người trong chúng ta coi cuộc đời như cuộc chạy đua việt dã và không dừng lại trước khi có kết thúc có hậu, có nghĩa là từ từ rệu rã trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, giống như Roger B.
Chứng nghiện áp lực
Làm việc với nhịp độ quá căng thẳng mà không nghỉ ngơi thực sự có thể mắc nghiện. Những hooc-môn sinh ra khi căng thẳng kích thích sự hưng phấn và tạo sự thúc bách hấp dẫn, cái gọi là tình trạng adrenaline cao. Khi chúng ta làm việc với cường độ căng thẳng đến một lượng thời gian nhất định, chúng ta sẽ mất khả năng chuyển sang tốc độ khác.
Dick Wolf, nhà sản xuất chương trình truyền hình nói: “Cái khinh khủng nhất là tôi đã mất khả năng dừng lại. Tôi có cảm giác tội lỗi khi không làm việc, và hầu như lúc nào tôi cũng sẽ tìm ra việc gì đó để làm. Đó là sự bất lực không thể giật phích cắm điện ra khỏi ổ để chỉ sống nhàn tản”.
Mark Ethridge, tổng biên tập một tờ nhật báo thú nhận: “Càng ngày tôi càng nhận ra rằng mọi người không còn sống với hiện tại nữa. Ta không bao giờ hướng toàn tâm toàn ý vào công việc đang làm, vì rằng cái mà ta thực sự muốn làm là kết thúc việc đó để bắt tay vào làm việc khác. Dường như ta chỉ lướt qua bề mặt của cuộc sống. Thật là nản”.
Những người tự cho mình là nghiện công việc thường lạm dụng rượu, hay li dị và mắc những bệnh có liên quan đến stress nhiều hơn đáng kể so với tỷ lệ trung bình.
Chết do làm việc quá sức
Không phải cường độ tiêu hao năng lượng gây kiệt sức, hiệu suất sút kém và thể lực suy sụp, mà là sự tiêu hao lâu dài và không có phục hồi. Ở Nhật Bản, thuật ngữ karoshi có thể dịch theo nghĩa đen là “chết do làm việc quá sức”, thường do những cơn đau tim, đột quỵ.
Qua nghiên cứu cho thấy có 5 nhân tố chính:
- Những giờ làm việc quá dài cản trở nhịp độ hồi phục sức lực thông thường và nghỉ ngơi.
- Làm việc buổi đêm.
- Làm việc không có ngày nghỉ hoặc nghỉ giải lao.
- Công việc áp lực cao mà không nghỉ giải lao.
- Lao động tay chân đòi hỏi quá khắt khe và áp lực công việc thường xuyên.
Khi cái ta có chưa phải là đủ
Việc thường xuyên phải khôi phục năng lượng đảm bảo để chúng ta có thể duy trì sự toàn tâm toàn ý. Nhưng điều gì xảy ra khi những đòi hỏi tăng lên và vượt quá khả năng của chúng ta, thậm chí ngay cả khi năng lượng dự trữ dù còn đầy cũng vẫn không đủ?
Để phát triển năng lượng, chúng ta cần phải thường xuyên đặt mình vào công việc áp lực cao hơn – và tiếp theo đó là phục hồi đầy đủ – việc bù đắp.
Giả dụ nếu bắt cơ bắp phải chịu những đòi hỏi vượt quá khả năng, bạn sẽ có nguy cơ bị tổn thương nghiêm trọng. Nhưng nếu chỉ đặt cơ bắp vào những nhu cầu bình thường thì nó sẽ không phát triển được. Phát triển năng lực đòi hỏi sự tự nguyện chịu đựng đau đớn chốc lát để được lợi ích lâu dài.
Khái niệm tâm lý này Mihalf gọi là Flow (thuận lòng). Ông viết: “Giây phút tuyệt hảo nhất (trong đời ta) thường đến vào lúc cơ thể hoặc tâm trí ta căng hết mức trong một nỗ lực tự nguyện để hoàn thành một nhiệm vụ khó khăn và đáng giá”.
Những cơn bão dự đoán và không được dự đoán
Trong suốt cuộc đời, ta phải đối mặt với những thời kỳ sóng gió với các mức độ khác nhau trên các phương diện thể chất, tình cảm, trí óc và tinh thần.
Khi chúng ta cảm thấy bị đe dọa, chúng ta có xu hướng lùi lại. Sự phục hồi sức lực là phương tiện để giải độc và tiếp thêm nhiên liệu để chúng ta có thể quay trở lại thử thách với nguồn năng lượng mới được phục hồi.
Khi chúng ta cảm thấy bị thử thách chứ không phải gặp nguy hiểm, chúng ta sẵn sàng cố gắng hết sức hơn, dù cho có phải chấp nhận rủi ro và trải qua khó khăn nào đó suốt chặng đường này.

Chương 4
Năng lượng thể chất tiếp thêm nhiên liệu
Tầm quan trọng của năng lượng thể chất đối với các công việc, hoạt động bằng cơ bắp có vẻ như hiển nhiên. Phần lớn những người lao động bằng trí óc có xu hướng xem thường vai trò của năng lượng thể chất. Trên thực tế, thể chất là nguồn nhiên liệu cơ bản cho chúng ta dù bất kỳ lao động ở phương diện nào, nó là tâm điểm của nhận thức và cuộc sống, khả năng kiểm soát cảm xúc, duy trì tập trung, suy nghĩ sáng tạo.
Năng lượng thể chất được bắt nguồn từ sự tương tác giữa oxi và glucoza nên nó phụ thuộc vào nhịp thở, thực phẩm ta ăn, chất lượng giấc ngủ của chúng ta.
Chúng ta chỉ cảm nhận được oxi trở nên quí giá trong trường hợp bị ngạt thở, mắc một căn bệnh về đường hô hấp, khi tức giận, lo lắng… Hơi thở là công cụ có tác động mạnh đến việc điều chỉnh. Thở sâu, nhẹ và nhịp nhàng đồng thời vừa là nguồn năng lượng, vừa làm ta tỉnh táo và tập trung, giúp thư giãn, yên tĩnh và thanh thản.
Ăn uống có cân nhắc
Nguồn năng lượng thể chất quan trọng thứ hai trong cuộc sống của chúng ta bắt nguồn từ những thứ mà ta ăn. Với dạ dày trống rỗng khó mà bận tâm đến điều gì khác ngoài thức ăn. Ăn quá mức dẫn đến béo phì, có hiệu quả không tốt đối với hiệu suất và sức khỏe. Ăn nhiều chất béo, đường và các loại carbohydrate đem lại sự hồi phục nhanh, song nghèo năng lượng và hiệu quả thấp hơn nhiều so với Protein có độ béo thấp và carbohydrate như rau và ngũ cốc.
Ăn sáng vô cùng quan trọng, nó không làm tăng lượng đường trong máu mà còn khởi động sự trao đổi chất. Tần số chúng ta ăn cũng ảnh hưởng đến khả năng duy trì sự toàn tâm toàn ý và hiệu suất cao, có thể ăn năm, sáu bữa trong ngày. Việc ăn quá nhiều và quá thường xuyên là vấn đề nan giải y như việc ăn quá ít và không thường xuyên. Ăn các thức ăn nhiều calo vào các khoảng thời gian sớm trong ngày và ít calo hơn vào buổi tối.
Uống nhiều nước có lợi cho tuổi thọ và sức khỏe, mỗi ngày uống khoảng gần 2 lít nước.
Bạn phải thực hiện nguyên tắc 80-20. Nếu 80% những thứ bạn ăn vào kích thích tăng hiệu suất và sức khỏe thì bạn có thể ăn bất kỳ cái gì bạn thích trong 20% còn lại, với điều kiện là bạn có thể kiểm soát được khẩu phần.
Nhịp sinh học hằng ngày và giấc ngủ
Ngủ là nền tảng quan trọng nhất giúp ta phục hồi sức khỏe. Nó cũng là thứ có hiệu lực mạnh nhất trong nhịp sinh học hằng ngày.
Trung bình con người cần ngủ khoảng 7 đến 8 tiếng mỗi đêm để có thể hoạt động tối ưu. Thời điểm ngủ cụ thể cũng ảnh hưởng đến mức năng lượng sức khỏe và hiệu suất. Bạn càng làm việc lâu hơn, khuya hơn, và liên tục hơn về đêm bạn càng đạt hiệu quả thấp và dễ sai lầm hơn.
Trong giấc ngủ say, bước sóng não delta chậm chi phối, tế bào phân chia mạnh nhất, hooc-môn tăng trưởng và các enzyme phục hồi được giải phóng với số lượng lớn nhất và cơ bắp có cơ hội phục hồi. Những người không có điều kiện ngủ bình thường, nếu cứ sau mỗi 4 giờ chợp mắt 20-30 phút thì có thể duy trì tỉnh táo và đạt hiệu suất cao. Đó là kiểu hồi phục chiến thuật.
Nhịp đập hằng ngày của chúng ta
Ban đêm, cơ thể chúng ta tuần tự qua chu kỳ nhiều mức độ của giấc ngủ. Khoảng 3 hoặc 4 giờ chiều là giai đoạn thấp nhất của cả nhịp điệu hồi quy lẫn tuần hoàn. Điều này giải thích tại sao qua nhiều thế kỷ, nhiều nền văn hóa đã xem giấc ngủ trưa cũng rất quan trọng. Đừng nghĩ rằng bạn mất thời gian và làm việc ít đi vì ngủ ngày. Giấc ngủ trưa giúp ta lấy lại sức trong ngày, ít nhất hãy ngủ gà ngủ gật, sẽ duy trì được năng lượng cao đến tối.
Khỏe để sống
Nếu không luyện tập sức khỏe thường xuyên, sau tuổi 40, mỗi năm chúng ta sẽ hao hụt đi khoảng 227g khối lượng cơ bắp. Phụ nữ trên 55 tuổi, nếu không tập thể dục, sau một năm có mật độ xương giảm 2% và độ thăng bằng giảm 8,5%. Việc rèn luyện thể lực làm tăng năng lượng chung, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và làm trái tim khỏe mạnh hơn.
Nhân viên văn phòng làm việc tĩnh tại, sự thiếu vắng của những đòi hỏi thể lực thường xuyên đã cản trở việc rèn luyện tự nhiên, kết cục là khi chúng ta già đi, chúng ta có ít năng lượng hơn để đương đầu với những thử thách và những tình huống căng thẳng.

Chương 5
Năng lượng tình cảm: biến nguy cơ thành thử thách
Năng lượng thể chất là nguồn nguyên liệu sống để kích thích những khả năng cảm xúc và tài năng của chúng ta. Để làm việc ở mức độ tốt nhất, chúng ta phải có những cảm xúc tích cực và hài lòng: sự thích thú, mạo hiểm, thách thức và cơ hội.
Những cảm xúc phát sinh từ nguy cơ hoặc tình huống xấu – sợ hãi, thất vọng, giận dữ, buồn nản – là những cảm xúc độc hại và sản sinh ra những hooc-môn căng thẳng đặc trưng, đáng kể nhất là cortisol.
Niềm vui và sự hồi phục
Bất kỳ hoạt động nào làm ta vui thích, mãn nguyện và được khích lệ đều có xu hướng dẫn đến những tình cảm tích cực. Tùy theo sở thích của bạn, đó có thể là ca hát, làm vườn, nhảy múa, làm tình, tập yoga, đọc sách, chơi thể thao, thăm bảo tàng, dự buổi hòa nhạc hoặc là dành thời gian một mình tĩnh lặng suy tư. Vấn đề không chỉ ở chỗ những niềm vui bản thân nó đã là phần thưởng, mà thực tế hơn, đó là thành phần quan trọng của hiệu suất bền vững.
Hàn gắn những nơi rạn nứt
Với Jeffrey, khó có một thử thách nào khắc nghiệt hơn đối với năng lực tình cảm như sự kiện xảy ra tại tòa Tháp đôi vào sáng 11/9/2001. Anh kinh hoàng khi nhìn thấy bạn bè và đồng nghiệp đang mắc kẹt trong hai tòa nhà đang cháy. Anh mới chạy xa được một đoạn thì tòa tháp đầu tiên sụp đổ.
Khi đoàn tụ với vợ và các con, anh quỵ xuống trong nước mắt, gục ngã hoàn toàn.
Những ngày sau đó, anh đau xót, buồn thảm dự những đám tang của bạn và đồng nghiệp. Anh tâm sự: “Nhưng ngẫu nhiên tôi thấy mình đang biến chúng thành cơ hội để tỏ lòng tôn kính với tất cả những người trước đây đã từng rất quan trọng đối với mình. Những lễ tang này cho tôi cơ hội bày tỏ tình cảm sâu sắc của tôi tới gia đình họ”.
Những mối quan hệ có khả năng giúp phục hồi sau áp lực
Tạo ra sự cân bằng giữa tiêu hao và phục hồi năng lượng về mặt tình cảm phức tạp hơn về mặt thể chất, nhưng không kém phần quan trọng đối với sự toàn tâm toàn ý. Ví dụ, một tình bạn lành mạnh có thể là một nguồn dồi dào cả năng lượng mới lẫn hồi phục. Mối quan hệ vững mạnh liên quan đến hoạt động nhịp nhàng giữa cho và nhận, giữa kể và lắng nghe, coi trọng người khác và cảm giác được coi trọng tương xứng đáp lại.
Phát triển năng lực tình cảm
Cách hay nhất để tăng cường sức mạnh tình cảm cũng giống việc tăng cường sức mạnh thể chất là thúc đẩy mình vượt qua giới hạn thư nhàn và sau đó phục hồi lại.
Hãy dẹp bỏ dần tính hay lo lắng để xây dựng sự tự tin, phải tạo sức mạnh từ hành động nhất quán theo chuẩn mực đạo đức.
Giữ những tính cách độc lập
Sự biểu lộ sâu sắc nhất của năng lực tình cảm là khả năng trải nghiệm tất cả mọi loại tình cảm. Chúng ta có khuynh hướng lựa chọn mặt phải khi đánh giá những năng lực tình cảm và thậm chí coi thường những mặt trái. Ví dụ, chúng ta đánh giá cao tính cứng rắn và xem thường tính mềm mỏng, hoặc ngược lại, trong khi cả hai tính cách này đều đặc trưng cho những sức mạnh tình cảm, không có đức tính nào tự nó đã là đủ. Đúng hơn là tất cả mọi đức tính có quan hệ với nhau. Ví dụ, thẳng thắn mà thiếu lòng trắc ẩn sẽ trở nên tàn nhẫn.

Chương 6
Năng lượng trí tuệ: tập trung đúng mức và lạc quan có cơ sở
Không có yếu tố nào gây trở ngại cho hiệu suất và sự toàn tâm toàn ý bằng việc thiếu khả năng tập trung vào nhiệm vụ đang thực hiện. Chúng ta phải duy trì được sự tập trung và di chuyển linh hoạt giữa các giới hạn rộng và hẹp, cũng như sự tập trung hướng nội và hướng ngoại. Chúng ta cũng cần tiếp cận với sự lạc quan có cơ sở, một khái niệm hàm ý chấp nhận thế giới như nó có, nhưng luôn tích cực cố gắng để đạt kết quả mong muốn hoặc tìm ra giải pháp.
Năng lượng thể chất, tình cảm và trí tuệ nuôi dưỡng lẫn nhau. Sức khỏe kém làm cho việc tập trung khó khăn, cảm giác lo âu, bực dọc và giận dữ cản trở sự tập trung.
Nghĩ sang hướng khác
Não bộ chỉ chiếm 2% trọng lượng cơ thể nhưng cần đến 25% lượng oxy của cơ thể. Hậu quả của việc thiếu hồi phục trí óc bao gồm một phạm trù rộng, từ những sai lầm ngày càng tăng trong suy nghĩ và thực hành đến tính sáng tạo thấp và thiếu cân nhắc đến rủi ro. Mấu chốt của việc phục hồi trí óc là để cho trí óc đang tư duy và nhận thức đó được nghỉ ngơi từng lúc.
Gelb đặt câu hỏi: “Bạn đang ở đâu khi bạn nảy ra những ý tưởng hay nhất?”, các câu trả lời phổ biến là “trong lúc tắm”, “đang nằm nghỉ trên giường”, “đi bộ ngoài trời”, “đang nghe nhạc”. Gelb kết luận: “Hầu như không một ai khẳng định rằng họ nảy ra những ý tưởng hay nhất trong thời gian làm việc”.
Sáng tạo và phục hồi
Bác sĩ phẫu thuật Sperry phát hiện: bán cầu não trái là trung ương của ngôn ngữ hoạt động từ từ, có ý thức về thời gian, đi đến kết luận dựa trên suy luận logic. Bán cầu não phải nổi trội hơn về hình ảnh, thiên về cách giải quyết vấn đề bằng trực giác chớp nhoáng và linh cảm bất ngờ. Công trình nghiên cứu này giải thích tại sao những ý tưởng hay nhất của chúng ta thường nảy sinh khi chúng ta dường như không có ý đi tìm giải pháp.
Edwards viết: “Công việc sáng tạo thường nảy ra ở trạng thái vô thức – và thường là sau khi việc tìm kiếm giải pháp có ý thức và lý trí của bán cầu não trái đã ngừng vì mệt mỏi”. Cho nên, chuyên tâm và xao lãng, suy tư và thư giãn, hoạt động và nghỉ ngơi, cả hai vế của phương trình đều cần thiết.
Tính chất dẻo dai của trí óc
Ngày càng có nhiều bằng chứng khẳng định rằng não bộ tự nó hoạt động như một cơ bắp – teo lại khi không dùng đến và tăng thể tích khi sử dụng nhiều, thậm chí cả trong giai đoạn cuối đời.
Bác sĩ Richard Restak phát biểu: “Gan, phổi và thận bị suy yếu dần đi sau một số năm nhất định; trí não ngược lại, càng sử dụng nhiều càng sắc sảo hơn”. Người ta tin rằng tập luyện cơ thể kích thích sản sinh ra một loại hóa chất – nhân tố neutrophin có nguồn gốc từ não giúp phục hồi tế bào thần kinh và phòng ngừa tổn thương, duy trì và thử thách trí não bảo vệ ta khỏi bị suy thoái trong quá trình già đi.

Chương 7
Năng lượng tinh thần, người có mục đích sống
Năng lượng tinh thần là một sức mạnh đặc biệt để hoạt động trên mọi phương diện trong đời sống chúng ta. Năng lượng tinh thần là sự dũng cảm và lòng tin. Sức mạnh nâng đỡ tinh thần bao gồm niềm say mê, sự tận tâm, tính trung thực và lòng hướng thiện.
Công ty kinh doanh trái phiếu Cantor Fitzge – rald có trụ sở là 4 tầng lầu trên cùng của tòa Tháp đôi trung tâm Thương mại Thế giới. Hơn 2/3 trên tổng số 1.000 nhân viên văn phòng công ty Cantor ở New York đã chết trong vụ khủng bố 11.9.2001. Hệ thống máy tính, khối lượng khổng lồ dữ liệu bị tiêu hủy, không ai biết liệu Công ty Cantor còn có thể sống sót hay không. Nhân viên còn lại bị sốc, kiệt sức vì đau buồn, nhiều người bị tổn thương tinh thần. Năng lực thể chất, tình cảm và trí tuệ của họ suy kiệt. Chủ tịch HĐQT Howard Lutnick công bố rằng, 25% của bất kỳ khoản lợi nhuận nào mà công ty thu được trong vòng 5 năm tới sẽ chia cho gia đình của các nạn nhân bị tử nạn. Quyết định này đã thúc đẩy các nhân viên còn lại phấn đấu vì mục đích cao cả hơn lợi ích của chính họ, nhờ vậy công ty đã vượt qua thảm kịch và những thách thức phía trước.
“Cuộc sống kỳ vọng những gì từ chúng ta”
Frankl, nhà tâm lý học đã sống sót từ trại tập trung của Đức Quốc xã, sau đó ông viết tác phẩm “Man’s search for Meaning” (Người đi tìm ý nghĩa), đã dẫn chứng câu nói của Nietzche: “Người có mục đích sống có thể chịu đựng được bất cứ điều gì”. Frankl viết: “Ta kỳ vọng ở cuộc đời những gì thực sự không quan trọng, điều quan trọng là cuộc đời kỳ vọng những gì ở ta”. Hãy đặt tư lợi sang một bên để giúp đỡ những người khác. Nghịch lý là ở chỗ tính ích kỷ kết cục sẽ hút kiệt năng lượng và cản trở hiệu suất.

Phần II: Phương pháp luyện tập
Chương 8
Xác định mục đích: nguyên tắc chuyên tâm
Mục đích tạo ra một điểm đến, nó thúc đẩy sự toàn tâm toàn ý bằng cách khích lệ lòng mong muốn dành năng lượng vào một hoạt động hoặc mục đích cụ thể có ý nghĩa.
Cuộc tìm kiếm ý nghĩa và mục đích là một trong những chủ đề có tác động mạnh và lâu bền nhất trong mọi nền văn hóa của lịch sử nhân loại. Joseph Campbell miêu tả cuộc tìm kiếm ý nghĩa và mục đích như “cuộc hành trình của anh hùng”.
Tiếc thay, đa phần chúng ta không đi theo con đường của người anh hùng, đơn giản là chúng ta cảm thấy quá bận bịu, làm sao có thời gian và năng lượng để tích cực theo đuổi mục đích sâu xa hơn! Chúng ta mộng du trong cuộc đời của mình và hầu như hoạt động máy móc mọi lúc.
Cây xanh muốn tồn tại trước gió mạnh thì rễ của chúng phải ăn sâu vào đất. Chúng ta thường xuyên thiếu những rễ ăn sâu – những niềm tin chắc chắn và những chuẩn mực đạo đức bắt buộc, cho nên ta dễ bị vùi dập bởi những luồng gió mạnh. Những thứ ngăn trở ta đi tìm ý nghĩa là sự thờ ơ với cuộc sống, sự lười biếng hay thiếu quan tâm.
Đánh giá sức mạnh của mục đích
Mục đích là nguồn lực lớn nhất của năng lượng, nó khích lệ sự tập trung, định hướng, niềm say mê và tính kiên trì.
Vấn đề không phải ở chỗ cuộc sống của bạn có mang lại cho bạn nhận thức về ý nghĩa hay không, mà chính là ở chỗ bạn có tích cực tận dụng cuộc sống như một phương tiện để thông qua nó biểu đạt những chuẩn mực đích thực của mình hay không.
Mục đích có nguồn gốc tiêu cực thường mang tính chất phòng thủ và thiếu nền tảng vững chắc, sinh ra tình cảm tiêu cực hút cạn kiệt năng lượng và kích thích giải phóng các hooc-môn độc hại.
Mục đích cũng trở thành nguồn năng lượng mạnh mẽ hơn khi nó chuyển từ trạng thái bị tác động từ bên ngoài sang trạng thái có động lực nội tại.
Động lực nội tại có xu hướng thúc đẩy nguồn năng lượng lâu bền hơn, tính kiên trì, sáng tạo và hiệu suất cũng cao hơn những động lực là nhu cầu và phần thưởng từ bên ngoài.
Mục đích cao cả hơn lợi ích cá nhân
Chẳng có gì khác thường khi người ta hy sinh cả tính mạng của mình để phụng sự một lý tưởng mà họ đặt niềm tin sâu sắc.
Hãy thử nghĩ về hai bác sĩ có kỹ năng như nhau, bác sĩ chỉ nghĩ đến tăng thu nhập của mình có thể đưa ra những quyết định khác xa với bác sĩ có mối quan tâm hàng đầu là chất lượng điều trị mà họ mang lại cho người bệnh. Bạn sẽ thích người nào điều trị cho mình?
Bản chất của công việc không phải là điều tất yếu quyết định mức độ ý nghĩa và tính hấp dẫn của nó. Thách thức mà chúng ta đương đầu là phải tìm ra cách sử dụng nơi làm việc như một diễn đàn để biểu đạt và thể hiện những chuẩn mực đạo đức đích thực.
Chuẩn mực và đánh giá
Trải qua các nền văn hóa, tôn giáo và thời đại, con người đã tôn thờ và khao khát những chuẩn mực phổ quát giống nhau như tính chính trực, hào hiệp, dũng cảm, khiêm tốn, trắc ẩn, chung thủy, kiên trì, và đồng thời chối bỏ những gì mâu thuẫn với các chuẩn mực đó.
Một chuẩn mực được áp dụng là một hành vi đạo đức. Thử thách thật sự là khi hành vi đạo đức đòi hỏi chúng ta phải cưỡng lại sự vui thú và chịu sự hy sinh. Chính trong những hoàn cảnh đó, các chuẩn mực mới hữu ích cho ta nhất, chúng vừa là nguồn năng lượng vừa là đạo lý đối nhân xử thế.

Chương 9
Đối diện với thực tế: bạn đang quản trị năng lượng của mình ra sao?
Xác định rõ những chuẩn mực của bản thân là một việc, nhưng cư xử theo chuẩn mực đó hằng ngày lại là một việc khác hẳn. Đối diện với thực tế về sự khác biệt giữa con người mà chúng ta muốn trở thành và con người thực của chúng ta hiện tại không hề dễ dàng. Mỗi người đều có khả năng tự huyễn hoặc mình vô hạn độ. Ta sẽ không bao giờ thay đổi trừ phi tự vén bức màn che phủ để nhìn thẳng vào chính bản ngã của mình.
Phủ nhận là một hình thức hữu hiệu để thoát ly. Nhưng phủ nhận và tự huyễn hoặc mình đòi hỏi nhiều năng lượng, nên sau đó sẽ không còn để dùng vào hoạt động hữu ích hơn.
Cởi mở trong việc nhìn nhận bản chất thực của mình sẽ mang lại sự tự do. Đối diện với sự thật sẽ cho ta một cơ hội hiểu biết và khắc phục những tình cảm tiêu cực. Làm người tiêu cực, bi quan thật quá dễ dàng. Tích cực, lạc quan đòi hỏi phải dũng cảm vì cuộc đời là hữu hạn và những khó khăn thất bại trên đường đời là điều không thể tránh khỏi.
Mặt trời của bản ngã
Carl Jung tạo ra thuật ngữ “mặt trời của bản năng vô thức” để miêu tả những tính cách trong bản ngã của ta mà ta tách biệt ra vì chúng làm xấu đi hình ảnh của mình. Freud đặc tả sự ức chế – phương tiện để chúng ta đẩy những cảm giác không mong muốn vào tiềm thức.
Những gì mà chúng ta không thừa nhận về bản thân mình thì chúng ta thường tiếp tục phản xạ chúng một cách vô thức. Nếu sự thật là để giải phóng cho ta thì đối diện với nó không thể là việc chỉ làm một lần. Chính xác hơn, việc đó phải trở thành rèn luyện.
Khi làm sáng nhãn quan của mình, ta sẽ thấy rõ hơn những vật cản trên đường. Đối diện với sự thật khó khăn nhất trong đời ta là thách thức có ích.
Khi không có gì phải giấu giếm, ta không còn sợ bị phơi bày. Một nguồn năng lượng lớn được giải phóng để toàn tâm toàn ý với cuộc sống.

Chương 10
Bắt tay vào hành động: sức mạnh của những thói quen tích cực
Ivan Lendl không phải là vận động viên quần vợt tài năng nhất vào thời anh, nhưng anh đã được xếp hạng nhất thế giới trong 5 năm liền. Lợi thế của anh chính là ở những thói quen mà anh đã tạo ra.
Anh đã triển khai một chế độ tập luyện nghiêm ngặt, anh tuyệt đối gắn bó với chế độ ăn kiêng và ăn vào những giờ giấc cố định. Khi tham dự trận đấu anh không liên lạc với gia đình, bạn bè. Anh sắp đặt thời gian biểu để thư giãn và hồi phục sức khỏe rất tỉ mỉ.
Những thói quen nề nếp là một phương tiện đầy sức mạnh, nó giúp ta biến những chuẩn mực và ưu tiên thành hành động.
Sự thích nghi thiết thực
Những thói quen nề nếp có ích như những mỏ neo, đảm bảo trong tình huống xấu nhất ta vẫn sẽ tiếp tục sử dụng năng lượng cho những chuẩn mực mà ta coi là quan trọng nhất. Đó là sự lựa chọn về cách quản trị năng lượng mang tính chất sống còn.
Bão tố càng mạnh bao nhiêu, chúng ta càng nghiêng ngả để rồi trở về với những thói quen tồn tại đã lâu bao nhiêu, thì những thói quen tích cực càng trở nên quan trọng bấy nhiêu. Ví dụ, thói quen tâm sự vào buổi đêm trước khi đi ngủ cho cha mẹ và con cái có cơ hội nói với nhau mọi thứ, bộc lộ niềm tin vào sự ấm êm, yêu thương và an toàn.
Những thói quen nề nếp còn cho ta sự thoải mái, tính liên tục và an toàn trong chừng mực. Nhà tâm lý học Whitehead viết: “Chúng ta không nên nuôi dưỡng thói quen suy nghĩ về cái chúng ta đang làm. Đúng ra ta nên làm ngược lại. Nền văn minh tiến bộ bởi việc gia tăng số lượng những hoạt động chúng ta có thể thực hiện mà không cần suy nghĩ về chúng”. Trái với ý chí và kỷ luật – thứ thúc đẩy ta hành động, một thói quen nề nếp được xác định rõ sẽ thúc đẩy bản thân ta.
Những thói quen chịu áp lực và hồi phục
Vai trò quan trọng nhất của thói quen nề nếp là đảm bảo sự cân bằng hữu hiệu giữa tiêu hao và phục hồi năng lượng để phụng sự cho việc toàn tâm toàn ý. Tất cả những người đạt thành tích xuất sắc đều có những thói quen nề nếp để nâng cao hết mức khả năng di chuyển nhịp nhàng của họ từ áp lực sang hồi phục.
Tính liên tục của sự thay đổi
Khi một thói quen nề nếp bắt đầu bị cảm nhận là trống rỗng, nhàm chán và nặng nề, cách giải thích có vẻ phù hợp là nó đã mất sự nhất quán với những chuẩn mực đích thực. Để giữ vững thói quen nề nếp có hiệu lực và có sức sống, cần một sự cân bằng tinh tế. Đó là một thách thức kép đối với chúng ta – bám nhanh được vào những thói quen nề nếp khi áp lực trong cuộc sống đe dọa đẩy chúng ta chệch hướng, và thường xuyên thay đổi chúng để chúng luôn mới mẻ.
Hành động đối kháng với không hành động
Những dự định có chiều hướng tiêu cực – “tôi sẽ không ăn quá mức” hay “tôi sẽ không nổi giận” – nhanh chóng hút kiệt dự trữ ý chí và kỷ luật vốn hữu hạn của ta. Hãy thở sâu vài lần ngay khi ta cảm thấy nỗi tức giận dâng lên và không nói gì trong thời điểm đó. Mỉm cười thực sự đã làm giảm sự kích thích và tránh được phản ứng căng thẳng cấp tính. Vừa mỉm cười mà vẫn còn thấy giận dữ cùng một lúc là điều hầu như bất khả thi.
Nếu bạn không thực hiện được một thói quen nề nếp cụ thể hoặc không đạt được kết quả mong muốn, có lẽ có nhiều nguyên nhân, thói quen đó không có cơ sở trở thành một chuẩn mực hoặc một viễn cảnh có sức thuyết phục bạn, hoặc bạn quá tham vọng, hoặc thói quen đó chưa được hoàn thiện.

Chương 11

Cuộc đời được chấn chỉnh lại của Roger B.
Bài tập đầu tiên là chúng tôi bắt Roger trả lời một loạt câu hỏi để giúp anh làm sáng tỏ chuẩn mực đích thực nhất của mình.
Hỏi: “Hãy tưởng tượng vào lúc cuộc đời mãn chiều xế bóng: ba bài học quan trọng nhất trong đời mà anh học được là gì?”.
Roger trả lời: “Cưới người ta yêu, đặt gia đình lên ưu tiên hàng đầu; coi trọng chuẩn mực của bản thân và không bao giờ hài lòng với bất kỳ điều gì thấp hơn khả năng; và tôn trọng người khác”.
Hỏi: “Hãy nghĩ về người mà anh rất kính trọng. Miêu tả phẩm chất mà anh khâm phục nhất ở người đó”.
Roger: “Tôi luôn luôn khâm phục phẩm cách và lòng tự trọng, tính hòa nhã và sự chính trực của cha tôi”.
Hỏi: “Những phẩm chất tốt nhất của anh?”.
Roger: “Thích vui nhộn, quan tâm, tận tụy, sáng tạo và hoàn toàn đáng tin cậy… Thành thực mà nói, tôi không đưa sức khỏe vào danh sách khi tham gia chương trình này. Tôi đã đẩy bản thân mình vào nguy hiểm”.
Sau đó chúng tôi hướng cho Roger lập kế hoạch hành động. Roger quyết định tạo ra một chuỗi thói quen nề nếp từ việc tập thể dục để nâng thể lực, đến các bữa ăn đều đặn và đúng giờ trong ngày, cải tạo thái độ đúng mực với đồng nghiệp đến việc dành nhiều thời gian cho gia đình hơn.
Những thay đỏi mà anh đã thực hiện không chỉ tác động đến cảm giác về thể chất và quan hệ gia đình của anh, mà còn tác động đến hiệu suất công tác.
Tuy nhiên, cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn vì khi gặp áp lực, Roger vẫn có xu hướng mất kiên nhẫn, nóng nảy và đôi khi thô lỗ với mọi người.
Chúng tôi khuyên anh khi lâm vào tình huống đó, anh bắt đầu hít thở sâu nhiều lần, hãy nghĩ một chút về người nào đó có phương pháp xử lý tình huống gây go mà anh than phục. Trong các tình huống khẩn cấp, chiến thuật của anh đơn giản là lặng lẽ gật đầu bất luận là anh cảm thấy thế nào, và nói những câu tựa như là “tôi hiểu, tôi muốn có một chút thời gian để suy nghĩ kỹ càng trước khi trả lời”, không phản ứng lại khi bị kích động hoặc khó chịu.
Cuối cùng Roger nói với chúng tôi:
“Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là một khi những chuẩn mực của tôi đã rõ ràng và tôi bắt đầu xây dựng những thói quen nề nếp, tất cả những thay đổi mà thôi đã thực hiện không khó như tôi tưởng. Cuộc sống của tôi đã tìm được một nhịp điệu đích thực. Tôi có thể cảm thấy năng lượng của mình có tác động lên mọi người chung quanh mình đến mức nào”.

 TRẦN PHÚ AN (www.nhuongquyenvietnam.com)

Read Full Story...